تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٢
٢- تأثير محيط
شك نيست كه بنىاسرائيل قبل از مشاهده اين گروه بتپرستان، زمينه فكرى مساعدى براى بتپرستى بر اثر زندگى مداوم در ميان مصريان بتپرست داشتند.
ولى مشاهده اين صحنه تازه، گويا جرقهاى شد كه زمينههاى قبلى، خود را نشان دهند، اما در هر حال اين جريان نشان مىدهد كه انسان تا چه اندازه، تحت تأثير محيط قرار دارد.
محيط است كه مىتواند او را به خداپرستى سوق دهد.
محيط است كه مىتواند او را به بتپرستى بكشاند.
و محيط است كه منشأ انواع مفاسد و بدبختىها و يا سرچشمه صلاح و پاكى مىگردد (اگر چه انتخاب خود او نيز عامل نهائى است) و به همين جهت اصلاح محيط در اسلام فوقالعاده مورد توجه قرار دارد.
***
٣- ناسپاسى بنى اسرائيل
موضوع ديگرى كه از آيه به خوبى استفاده مىشود اين است كه در ميان بنىاسرائيل به راستى افراد ناسپاس فراوانى بودند، با آن كه آن همه معجزات موسى را مشاهده كردند و آن همه مواهب الهى شامل حالشان شده بود، چيزى از نابودى دشمن سرسختشان فرعون، در ميان امواج نگذشته بود، و آنها به لطف پروردگار از دريا گذشتند.
اما ناگهان همه اين مسائل را به دست فراموشى سپرده، از موسى عليه السلام تقاضاى بتسازى كردند!
در «نهج البلاغه» مىخوانيم: يكى از يهوديان در حضور على عليه السلام به