ماهى فلس‌دار) و مانند آنها همگى حرام هستند در حالى كه در آيه هيچ نامى از آنها به ميان نيامده و محرمات منحصر به چهار چيز شمرده شده است؟
بعضى در پاسخ اين سؤال گفته‌اند: به هنگام نزول اين آيات در «مكّه»، هنوز حكم تحريم ساير غذاهاى حرام نازل نشده بود.
ولى اين جواب صحيح به نظر نمى‌رسد، گواه اين سخن آن كه عين همين تعبير يا شبيه آن در بعضى از سوره‌هاى «مدنى» نيز ديده مى‌شود، مانند آيه ١٧٣ سوره «بقره».
ظاهر اين است كه: اين آيه، تنها نظر به نفى احكام خرافى مشركان دارد و به اصطلاح، «حصر اضافى» است، و به تعبير ديگر آيه مى‌فرمايد: محرمات الهى اينها هستند نه آنچه شما به هم بافته‌ايد.
براى روشن شدن اين سخن، بد نيست مثالى بزنيم، كسى از ما سؤال مى‌كند:
«آيا حسن و حسين، هر دو آمدند»؟ ما در جواب مى‌گوئيم: «نه، فقط حسن آمد»، در اينجا منظورمان اين است كه آمدن نفر دوم، يعنى حسين را نفى كنيم.
اما هيچ مانعى ندارد كسان ديگرى كه اصلًا مورد بحث ما نبوده‌اند آمده باشند، چنين حصرى را حصر اضافى (يا نسبى) مى‌گويند.
اما بايد توجه داشت ظاهر حصر، معمولًا حصر حقيقى است مگر در مواردى كه قرينه‌اى در كار باشد مانند آيه مورد بحث.
***