تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦
اينك آيات و دلايل روشن از جانب پروردگارتان، و هدايت و رحمت براى شما آمد! پس، چه كسى ستمكارتر است از كسى كه آيات خدا را تكذيب كرده، و از آن روى گردانده است؟! اما به زودى كسانى را كه از آيات ما روى مىگردانند، به خاطر همين اعراض بىدليلشان، مجازات شديد خواهيم كرد!
تفسير:
پاسخ قاطع به بهانهجويان
در آيات قبل، سخن از ده حكم اساسى و اصولى اسلام در ميان بود، كه در حقيقت زير بناى بسيارى از احكام اسلامى محسوب مىشود، و از تعبيراتى مانند: أَنَّ هذا صِراطي مُسْتَقيماً فَاتَّبِعُوهُ: «اين راه مستقيم من است، از آن پيروى كنيد» و مانند آن برمىآيد كه اين احكام، مخصوص آئين و مذهب معينى نبوده، به ويژه اين كه تمام آنها از اصولى است كه عقل به روشنى، آنها را تصديق و تأئيد مىكند.
و به اين ترتيب، مضمون آيات گذشته بيان احكامى است كه نه تنها در اسلام بلكه در تمام اديان بوده است.
به دنبال آن در اين آيات، مىفرمايد: «سپس به موسى، كتاب آسمانى داديم و نعمت خود را بر افراد نيكوكار و آنها كه تسليم فرمان ما و پيرو حق بودند كامل ساختيم» «ثُمَّ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ تَماماً عَلَى الَّذي أَحْسَنَ».
از آنچه گفتيم معنى كلمه «ثُمَّ» كه در لغت عرب معمولًا براى «عطف با تأخير» مىباشد روشن مىگردد، و معنى آيه چنين خواهد بود، نخست به انبياى پيشين، اين فرمانهاى همگانى و عمومى را ابلاغ كرديم، سپس به موسى كتاب آسمانى داديم، و اين برنامهها و تمامى برنامههاى لازم را در آن شرح داديم.