وَ الأَنْبِيَاءُ وَ الأَئِمَّةُ وَ أَمَّا الْباطِنَةُ فَالْعُقُولُ:
«خداوند بر مردم دو حجت دارد، حجت آشكار، و حجت پنهان، حجت آشكار، رسولان، انبياء و امامانند، و حجت باطنه، عقول و افكارند». «١»
و در «امالى شيخ طوسى» از امام صادق عليه السلام چنين نقل شده است كه: در پاسخ سؤال از تفسير آيه فوق (فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ) فرمود:
إِنَّ اللَّهَ تَعالى‌ يَقُولُ لِلْعَبْدِ يَوْمَ الْقِيامَةِ: عَبْدِي أَ كُنْتَ عالِماً؟ فَإِنْ قالَ: نَعَمْ، قالَ لَهُ: أَ فَلا عَمِلْتَ بِما عَلِمْتَ؟
وَ إِنْ قالَ: كُنْتُ جاهِلًا قالَ لَهُ: أَ فَلا تَعَلَّمْتَ حَتّى‌ تَعْمَلَ؟ فَيَخْصِمُهُ فَتِلْكَ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ:
«خداوند در روز رستاخيز به بنده خويش مى‌فرمايد: بنده من! آيا مى‌دانستى (و گناه كردى)؟ اگر بگويد: آرى، مى‌فرمايد:
چرا به آنچه مى‌دانستى عمل نكردى؟
و اگر بگويد: نمى‌دانستم، مى‌فرمايد: چرا ياد نگرفتى تا عمل كنى؟ در اين موقع فرو مى‌ماند، و اين است معنى حجت بالغه». «٢»
بديهى است: منظور از روايت فوق اين نيست كه حجت بالغه منحصر در گفتگوى خدا با بندگان در قيامت است، بلكه خداوند حجت‌هاى بالغه فراوانى دارد كه يكى از مصداق‌هايش همان است كه در حديث فوق آمده است؛ زيرا