تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٧
شده اين موضوع را تأئيد مىكند.
و در پايان آيه مىفرمايد: «خداوند تجاوزكاران را دوست نمىدارد» «إِنَّهُ لايُحِبُّ الْمُعْتَدينَ».
و اين جمله معنى وسيعى دارد كه هر گونه تجاوز را، اعم از فرياد كشيدن به هنگام دعا، و يا تظاهر و رياكارى، و يا توجه به غير خدا را به هنگام دعا، شامل مىشود.
***
در آيه بعد، اشاره به حكمى شده است كه در واقع يكى از شرائط تأثير دعا است، مىفرمايد: «در روى زمين فساد مكنيد بعد از آن كه اصلاح شده است» «وَ لاتُفْسِدُوا فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها».
مسلماً هنگامى دعاها در پيشگاه خدا به اجابت نزديك خواهد بود كه شرائط لازم در آن رعايت شود، از جمله اين كه:
با جنبههاى سازنده و عملى در حدود توانائى و قدرت همراه باشد.
حقوق مردم رعايت گردد.
و حقيقت دعا در سراسر وجود انسان پرتوافكن شود.
بنابراين، هيچ گاه دعاى افراد مفسد و تبهكار به جائى نخواهد رسيد.
منظور از «فساد بعد از اصلاح»، ممكن است اصلاح از ظلم يا كفر يا هر دو بوده باشد، در روايتى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم: إِنَّ الأَرْضَ كانَتْ فاسِدَةً فَأَصْلَحَهَا اللَّهُ بِنَبِيِّه صلى الله عليه و آله: «زمين فاسد بود و خداوند به وسيله پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آن را اصلاح كرد». «١»