تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥
منافع خود به كار مىگيرد، مانند بسيارى از موجودات زمينى، و هم امورى كه در اختيار انسان نيست اما خداوند آنها را مأمور ساخته به انسان خدمت كنند، همچون خورشيد و ماه.
بنابراين، همه موجودات، مسخّر فرمان خدا در طريق سود انسانها هستند خواه مسخّر فرمان انسان باشند، يا نه؟ و به اين ترتيب «لام» در «لَكُم»، «لام منفعت» است. «١»
آن گاه مىافزايد: «خداوند نعمتهاى خود را- اعم از نعمتهاى ظاهر و باطن- بر شما گسترده و افزون ساخت» «وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً».
«أَسْبَغ» از ماده «سَبْغ» (بر وزن صبر) در اصل به معنى پيراهن يا زره گشاد و وسيع و كامل است، سپس به نعمت گسترده و فراوان نيز اطلاق شده است.
در اين كه: منظور از نعمتهاى «ظاهر» و «باطن» در اين آيه چيست؟
مفسران بسيار سخن گفتهاند:
بعضى، نعمت «ظاهر» را چيزى مىدانند كه براى هيچ كس قابل انكار نيست همچون آفرينش حيات و انواع روزىها و نعمتهاى «باطن» را اشاره به امورى مىدانند كه بدون دقت و مطالعه قابل درك نيست (مانند بسيارى از قدرتهاى روحى و غرائز سازنده).
بعضى، نعمت «ظاهر» را اعضاى ظاهر و نعمت «باطن» را قلب شمردهاند.
بعضى ديگر، نعمت «ظاهر» را زيبائى صورت و قامت راست و سلامت اعضاء و نعمت «باطن» را «معرفة اللَّه» دانستهاند.
در حديثى از پيغمبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله مىخوانيم: «ابن عباس» از آن