به هر حال، ما چيزى مطمئن‌تر و روشنتر از ظاهر خود آيه، در اينجا نداريم و بر طبق آن هرگونه ازدواج جديد و يا تبديل همسران، براى پيامبر صلى الله عليه و آله بعد از نزول آيه فوق تحريم شده است و اين حكم، مصالح مهمى داشته كه در بالا به آن اشاره كرديم.
***
٣- آيا قبل از ازدواج، مى‌توان به همسر آينده نگاه كرد؟
جمعى از مفسران، جمله «وَ لَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ» را دليل بر حكم معروفى گرفته‌اند كه: در روايات اسلامى نيز به آن اشاره شده، و آن اين كه: كسى كه مى‌خواهد با زنى ازدواج كند، مى‌تواند قبلًا به او نگاه كند، نگاهى كه وضع قيافه و اندام او را براى وى مشخص كند.
فلسفه اين حكم اين است: انسان با بصيرت كامل همسر خود را انتخاب كند، و از ندامت و پشيمانيهاى آينده كه پيمان زناشوئى را به خطر مى‌افكند، جلوگيرى نمايد، چنان كه در حديثى از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمده است: به يكى از ياران خود كه كه مى‌خواست با زنى ازدواج كند فرمود: أُنْظُرْ الَيْها فَانَّهُ أَجْدَرُ أَنْ يُؤْدِمَ بَيْنَكُما: «قبلًا به او نگاه كن كه اين سبب مى‌شود مودت و الفت ميان شما پايدار شود». «١»
در حديثى ديگر مى‌خوانيم كه امام صادق عليه السلام در پاسخ اين سؤال كه: «آيا مرد، مى‌تواند به هنگام تصميم بر ازدواج با زنى، او را به دقت بنگرد، و به صورت و پشت سر او نگاه كند»؟ فرمود: نَعَمْ لا بَأْسَ أَنْ يَنْظُرَ الرَّجُلُ إِلَى الْمَرْأَةِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا، يَنْظُرُ إِلَى خَلْفِهَا وَ إِلَى وَجْهِهَا:
«آرى مانعى ندارد، هنگامى كه مردى بخواهد، با زنى ازدواج كند، به او نگاه