نكته:
چرا گناه و ثواب افراد با شخصيت، مضاعف است؟
گفتيم، گر چه آيات فوق، پيرامون همسران پيامبر صلى الله عليه و آله سخن مى‌گويد كه: اگر اطاعت خدا كنند پاداشى مضاعف دارند، و اگر گناه آشكارى مرتكب شوند، كيفر مضاعف خواهند داشت، ولى، از آنجا كه ملاك و معيار اصلى، همان داشتن مقام و شخصيت و موقعيت اجتماعى است، اين حكم درباره افراد ديگر كه موقعيتى در جامعه دارند نيز صادق است.
اين گونه افراد، تنها متعلق به خويشتن نيستند، بلكه وجود آنها داراى دو بُعد است، بُعدى تعلق به خودشان دارد، و بُعدى تعلق به جامعه، و برنامه زندگى آنها مى‌تواند، جمعى را هدايت يا عده‌اى را گمراه كند.
بنابراين، اعمال آنها دو اثر دارد، يك اثر فردى و ديگر اثر اجتماعى، و از اين لحاظ، هر يك داراى پاداش و كيفرى است.
لذا، در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود: يُغْفَرُ لِلْجَاهِلِ سَبْعُونَ ذَنْباً قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لِلْعَالِمِ ذَنْبٌ وَاحِدٌ!: «هفتاد گناهِ جاهل بخشوده مى‌شود، پيش از آن كه يك گناه از عالم بخشوده شود»!. «١»
از اين گذشته، همواره رابطه نزديكى ميان سطح علم و معرفت، با پاداش و كيفر است، همان گونه كه در بعضى از احاديث اسلامى مى‌خوانيم: إِنَّ الثَّوَابَ عَلَى قَدْرِ الْعَقْلِ: «پاداش به اندازه عقل و آگاهى انسان است». «٢»
و در حديث ديگرى از امام باقر عليه السلام آمده است: إِنَّمَا يُدَاقُّ اللَّهُ الْعِبَادَ فِي الْحِسَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى قَدْرِ مَا آتَاهُمْ مِنَ الْعُقُولِ فِي الدُّنْيَا: «خداوند در روز