تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦١
٤٠ ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً
ترجمه:
٤٠- محمد پدر هيچ يك از مردان شما نبوده و نيست؛ ولى رسول خدا و ختم كننده و آخرين پيامبران است؛ و خداوند به همه چيز آگاه است!
تفسير:
مسأله خاتميت
اين آيه، آخرين سخنى است كه خداوند، در ارتباط با مسأله ازدواج پيامبر صلى الله عليه و آله با همسر مطلقه «زيد» براى شكستن يك سنت غلط جاهلى، بيان مىدارد، و جواب كوتاه و فشردهاى است به عنوان آخرين جواب، و ضمنا حقيقت مهم ديگرى را كه مسأله خاتميت است به تناسب خاصى در ذيل آن بيان مىكند.
نخست مىفرمايد: «محمّد پدر هيچ يك از مردان شما نبود» «ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ».
نه «زيد» و نه ديگرى، و اگر يك روز، نام پسر محمّد بر او گذاردند، اين تنها يك عادت و سنت بود كه با ورود اسلام و نزول قرآن بر چيده شد، نه يك رابطه طبيعى و خويشاوندى.
البته، پيامبر فرزندان حقيقى به نام «قاسم»، و «عبداللَّه» ملقب به «طيب»،