تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٠
***
در اينجا اين دوزخيانِ گمراه، به هيجان مىآيند، و مجازات شديد گمراه كنندگان خود را از خدا مىخواهند، و مىگويند: «پروردگارا! آنها را دو چندان عذاب كن» (عذابى بر گمراهيشان و عذابى بر گمراه كردن ما!) «رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ».
«و آنها را لعن كن، لعن بزرگى»! «وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبِيراً».
مسلماً آنها مستحق عذاب و لعن هستند ولى «عذاب مضاعف» و «لعن كبير» به خاطر تلاش و كوششى است كه براى گمراه كردن ديگران، داشتهاند.
جالب اين كه: در سوره «اعراف» هنگامى كه اين پيروان گمراه، تقاضاى عذاب مضاعف براى پيشوايان و سردمداران خود مىكنند، گفته مىشود: لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَ لكِنْ لاتَعْلَمُونَ: «هم براى آنها عذاب مضاعف است، و هم براى شما، ولى نمىدانيد». «١»- «٢»
مضاعف بودن عذاب ائمه كفر و ضلال، روشن است، اما مضاعف بودن مجازات اين پيروان گمراه چرا؟!
دليلش اين است كه: يك عذاب به خاطر گمراهى دارند، و عذاب ديگرى به خاطر تقويت و كمك ظالمان، زيرا ظالمان به تنهائى نمىتوانند كارى از پيش ببرند، بلكه ياران آنها آتش بياران معركه، و گرم كنندگان تنور داغ ظلم و كفرشانند، هر چند بدون شك، باز در مقايسه با يكديگر عذاب پيشوايان سختتر و دردناكتر است.
در تفسير آيه ٣٠ همين سوره بحث مشروحترى در اين زمينه داشتهايم.