الحاد است كه خدا را به خشم مى‌آورد؛ چرا كه آزار در مورد خداوند، جز ايجاد خشم، مفهوم ديگرى نمى‌تواند داشته باشد.
اين احتمال نيز وجود دارد كه: «ايذاء خداوند» همان ايذاء پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان است، و ذكر خداوند براى اهميت و تأكيد مطلب است.
و اما ايذاء پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مفهوم وسيعى دارد، و هرگونه كارى كه او را آزار دهد شامل مى‌شود، اعم از كفر، الحاد و مخالفت دستورات خداوند، همچنين نسبتهاى ناروا و تهمت، و يا ايجاد مزاحمت، به هنگامى كه آنها را دعوت به خانه خود مى‌كند، همان گونه كه در آيه ٥٣ همين سوره گذشت: إِنَّ ذلِكُمْ كانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ: «اين كار شما پيامبر را آزار مى‌دهد».
و يا موضوعى كه در آيه ٦١ سوره «توبه» آمده كه: پيامبر صلى الله عليه و آله را به خاطر انعطافى كه در برابر سخنان مردم نشان مى‌داد، به خوش‌باورى و ساده دلى متهم مى‌ساختند: وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ: «گروهى از آنها پيامبر را آزار مى‌دهند و مى‌گويند: او آدم خوش‌باورى است كه گوش به حرف هر كس مى‌دهد» و مانند اينها.
حتى از رواياتى كه در ذيل آيه وارد شده، چنين استفاده مى‌شود كه: آزار خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله مخصوصاً على عليه السلام و دخترش فاطمه زهرا عليهما السلام نيز مشمول همين آيه بوده است، در «صحيح بخارى» جزء پنجم چنين آمده است كه: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: فاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّى فَمَنْ أَغْضَبَها أَغْضَبَنِى: «فاطمه پاره تن من است هر كس او را به خشم در آورد مرا به خشم در آورده است». «١»
همين حديث در «صحيح مسلم» به اين صورت آمده: انَّ فاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّى يُؤْذِيْنِى ما آذاها: «فاطمه پاره‌اى از تن من است، هر چه او را آزار دهد مرا