تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٣
فَلَيْسَ لَهُ حَدٌّ يَنْتَهِي إِلَيْهِ!: «هر چيز، حدى دارد كه وقتى به آن رسد پايان مىپذيرد، جز ذكر خدا كه حدى كه با آن پايان گيرد، ندارد».
سپس مىافزايد: فَرَضَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ الْفَرَائِضَ، فَمَنْ أَدَّاهُنَّ فَهُوَ حَدُّهُنَّ، وَ شَهْرَ رَمَضَانَ فَمَنْ صَامَهُ فَهُوَ حَدُّهُ، وَ الْحَجَّ فَمَنْ حَجَّ فَهُوَ حَدُّهُ، إِلَّا الذِّكْرَ، فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ لَمْيَرْضَ مِنْهُ بِالْقَلِيلِ وَ لَمْيَجْعَلْ لَهُ حَدّاً يَنْتَهِي إِلَيْهِ، ثُمَّ تَلا هَذِهِ الْآيَةَ: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا:
«خداوند نمازهاى فريضه را واجب كرده است، هر كس آنها را ادا كند حد آن تأمين شده، ماه مبارك رمضان را هر كس روزه بگيرد حدش انجام گرديده، و حج را هر كس (يك بار) به جا آورد همان حد آن است، جز ذكر اللَّه كه خداوند به مقدار قليل آن راضى نشده، و براى كثير آن نيز، حدى قائل نگرديده، سپس به عنوان شاهد اين سخن، آيه: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً ...، را تلاوت فرمود». «١»
امام صادق عليه السلام در ذيل همين روايت، از پدرش امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه: او كثير الذِّكر بود، هر وقت با او راه مىرفتم ذكر خدا مىگفت، و به هنگام غذا خوردن نيز به ذكر خدا مشغول بود، حتى هنگامى كه با مردم سخن مىگفت از ذكر خدا غافل نمىشد ...
و سرانجام، با اين جمله پر معنى، حديث فوق پايان مىگيرد: وَ الْبَيْتُ الَّذِي يُقْرَأُ فِيهِ الْقُرْآنُ، وَ يُذْكَرُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فِيهِ تَكْثُرُ بَرَكَتُهُ، وَ تَحْضُرُهُ الْمَلائِكَةُ، وَ تَهْجُرُهُ الشَّيَاطِينُ، وَ يُضِيءُ لِأَهْلِ السَّمَاءِ كَمَا يُضِيءُ الْكَوْكَبُ الدُّرِّيُّ لِأَهْلِ الأَرْضِ:
«خانهاى كه در آن تلاوت قرآن شود، و ياد خدا گردد، بركتش افزون خواهد