تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٠
***
اين بود، خلاصه تفسير آيه فوق اكنون بايد به شرح هر يك از احكام چهار گانهاى كه در اين آيه آمده است بپردازيم:
الف- منظور از اولويت پيامبر نسبت به مؤمنان چيست؟
قرآن، در اين آيه «اولويت پيامبر» صلى الله عليه و آله را نسبت به مسلمانان به طور مطلق ذكر كرده است و مفهومش اين است كه در كليه اختياراتى كه «انسان» نسبت به خويشتن دارد «پيامبر» صلى الله عليه و آله از خود او نيز اولى است.
گرچه بعضى از مفسران آن را به مسأله «تدبير امور اجتماعى» و يا «اولويت در مسأله قضاوت» و يا «اطاعت فرمان» تفسير كردهاند، اما در واقع هيچ دليلى بر انحصار در يكى از اين امور سه گانه نداريم.
و اگر مىبينيم، در بعضى از روايات اسلامى، اولويت به مسأله «حكومت» تفسير شده، در حقيقت بيان يكى از شاخههاى اين اولويت است. «١»
لذا بايد گفت: پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله هم در مسائل اجتماعى، هم فردى و خصوصى، هم در مسائل مربوط به حكومت، و هم قضاوت و دعوت، از هر انسانى نسبت به خودش اولى است، و اراده و خواست او، مقدم بر اراده و خواست وى مىباشد.
از اين مسأله نبايد تعجب كرد؛ چرا كه پيامبر صلى الله عليه و آله معصوم است و نماينده خدا، جز خير و صلاح جامعه و فرد را در نظر نمىگيرد، هرگز تابع هوا و هوس نيست، و هيچ گاه منافع خود را بر ديگران مقدم نمىشمرد، بلكه به عكس برنامه او در تضاد منافع، همواره ايثارگرى و فداكارى براى امت است.