تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٢
اين تفسير را «ابن عباس» طبق نقل «درّ المنثور» از «پيامبر اسلام» صلى الله عليه و آله نقل كرده، و در «امالى» شيخ نيز از «امام صادق» عليه السلام نقل شده است. «١»
اما در بيشتر روايات و كلمات مفسران، به برخاستن از بستر، براى اداء نماز شب تفسير شده است.
در روايتى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم كه به يكى از يارانش فرمود: أَ لا أُخْبِرُكَ بِالإِسْلَامِ أَصْلِهِ وَ فَرْعِهِ وَ ذِرْوَةِ سَنَامِهِ: «آيا ريشه و شاخه و بلندترين قله اسلام را به تو معرفى كنم»؟.
راوى عرض كرد: بفرمائيد، فدايت شوم!.
فرمود: أَمَّا أَصْلُهُ: فَالصَّلاةُ، وَ فَرْعُهُ الزَّكَاةُ، وَ ذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ!: «ريشهاش نماز است و شاخهاش زكات، و قلّه مرتفعش جهاد».
سپس افزود: اگر بخواهى تمام ابواب خير را به تو معرفى كنم.
راوى مىگويد: بفرمائيد فدايت شوم!.
امام فرمود: الصَّوْمُ جُنَّةٌ مِنَ النَّارِ، وَ الصَّدَقَةُ تَذْهَبُ بِالْخَطِيئَةِ، وَ قِيَامُ الرَّجُلِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ بِذِكْرِ اللَّهِ، ثُمَّ قَرَأَ: «تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ»:
«روزه سپرى است در مقابل آتش، و صدقه محو كننده گناه است، و برخاستن انسان در دل شب، او را به ياد خدا مىاندازد، سپس آيه «تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ» را تلاوت فرمود». «٢»
در تفسير «مجمع البيان» از «معاذ بن جبل» چنين نقل شده: در غزوه «تبوك» در خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله بودم، گرما همه را سخت ناراحت كرده بود، هر كس به گوشهاى پناه مىبرد، ناگهان ديدم: پيامبر صلى الله عليه و آله از همه، به من نزديكتر