تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٢
سُجَّداً وَ سَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ هُمْ لايَسْتَكْبِرُونَ».
تعبير به «انّما» كه معمولًا براى حصر است، بيانگر اين نكته است كه: هر گاه كسى دم از ايمان مىزند، و داراى ويژگىهائى كه در اين آيات آمده نيست در صف مؤمنان راستين نمىباشد، او فردى ضعيف الايمان است كه نمىتوان وى را به حساب آورد.
در اين آيه چهار قسمت از صفات آنها بيان شده:
١- به محض شنيدن آيات الهى به سجده مىافتند، تعبير به «خَرُّوا» به جاى «سَجَدُوا» اشاره به نكته لطيفى است كه اين گروه مؤمنان بيدار دل، به هنگام شنيدن آيات قرآن، چنان شيفته و مجذوب سخنان پروردگار مىشوند كه بىاختيار به سجده مىافتند، و دل و جان را در اين راه از دست مىدهند. «١»
آرى، نخستين ويژگى آنها همان عشق سوزان و علاقه آتشينشان به كلام محبوب و معبودشان است.
همين ويژگى در بعضى ديگر از آيات قرآن به عنوان يكى از برجستهترين صفات انبياء ذكر شده است، چنان كه خداوند درباره گروهى از پيامبران بزرگ مىگويد: إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيّاً: «هنگامى كه آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مىشد، به خاك مىافتادند و سجده مىكردند و گريه شوق سر مىدادند». «٢»
گر چه «آيات» در اينجا به طور مطلق ذكر شده، ولى پيدا است كه منظور از آن، بيشتر آياتى است كه دعوت به توحيد و مبارزه با شرك مىكند.