نكته:
چگونگى آفرينش آدم از خاك
گرچه، در آيات مختلف قرآن، گاه، سخن از آفرينش انسان از «گِل» است (مانند آيات فوق) و مانند آنچه در داستان آدم و ابليس در سوره «اسراء» آيه ٦١ آمده است: فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قالَ أَ أَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً: «همه فرشتگان براى آدم سجده كردند جز ابليس، گفت: آيا من براى موجودى سجده كنم كه از گل آفريده شده است»؟. «١»
و گاه، سخن از آفرينش از «آب» مانند: «وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‌ءٍ حَيٍّ». «٢»

ولى پيدا است همه اينها به يك مطلب باز مى‌گردد، حتى در آنجا كه سخن از آفرينش آدم از «تراب» (خاك) است، مانند: «إِنَّ مَثَلَ عِيسى‌ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ» «٣»
زيرا منظور، خاك آميخته به آب يعنى گِل است.
***
از اينجا دو نكته روشن مى‌شود:
١- آنها كه احتمال داده‌اند: منظور از آفرينش انسان از خاك، اين است كه افراد بشر از گياهان- به طور مستقيم يا غير مستقيم- تغذيه مى‌كنند، و گياهان نيز همه از خاكند، درست نيست، چرا كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مى‌كنند، و آيات مورد بحث، به قرينه آيات ديگر قرآن، اشاره به آفرينش «شخص آدم» است كه از خاك آفريده شد.
٢- همه اين آيات، دليلى است بر نفى فرضيه تكامل (لااقل در مورد انسان) و اين كه نوع بشر كه منتهى به «آدم» مى‌شود داراى يك خلقت مستقل است.