دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٧٥ - ٨/ ٨ غارت بسر بن ارطات

جارية بن قدامه سعدى به راه افتاد تا به نجران رسيد و بُسر را طلبيد. بُسر از او به جاهاى ديگر گريخت و براى مقابله با او نَايستاد و از ياران او گروهى را كشت و با كشتن و اسير گرفتن در پى آنان افتاد، تا به مكّه رسيد. بُسر گذشت تا وارد حجاز شد و به چيزى توجّه نمى‌كرد.

جارية بن قدامه از مردم مكّه بيعت گرفت. گفتند: على ٧ كشته شده است، با چه كسى بيعت كنيم؟ گفت: با هركس كه ياران على ٧ پس از او با وى بيعت كردند. امّا آنان بيعت نمى‌كردند.

گفت: به خدا سوگند، بايد بيعت كنيد، هرچند با نشيمنگاه‌هايتان! پس بيعت كردند و وارد مدينه شد، در حالى كه با ابو هريره سازش كرده بودند كه با آنان نماز بخواند. ابو هريره از او گريخت.

جاريه گفت: اى مردم مدينه! با حسن بن على ٨ بيعت كنيد. آنان هم بيعت كردند. سپس به قصد كوفه خارج شد. مردم مدينه ابو هريره را بازگرداندند ....

ابو الكنود گفته است: جاريه در پى بُسر مى‌رفت و به هيچ شهرى و به هيچ‌چيز توجّهى نمى‌كرد، تا آن كه به يمن و نجران رسيد و بسيارى را كشت و بُسر از وى گريخت. نيز بسيارى از جاها را آتش زد. از اين رو «آتش افروز» ناميده شد.

٢٨٦٠. الاستيعاب: معاويه، بُسْر بن ارطات را به يمن فرستاد. او هم زنان مسلمان را به اسارت گرفت و آنان در بازار به فروش گذاشته شدند.

٢٨٦١. تاريخ اليعقوبى به نقل از ابو خالد والبى: فرمان على ٧ به جارية بن قدامه را خواندم:

«اى جاريه! تو را به تقواى الهى كه فرا گيرنده خير است، فرا مى‌خوانم. به يارى خدا حركت كن و با دشمنت كه تو را به سوى او گسيل دادم، روياروى شو و جز با كسى كه با تو بجنگد، نجنگ. بر زخمى حمله نكن و هر چند تو و يارانت پياده‌