دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٦ - طرح مسئله

دلايل تنهايى امام على‌

اكنون و در فرجام اين نگاه گذرا، اين پرسش مهم را در ميان مى‌نهيم كه اگر كشوردارى بر مبناى سياست‌هايى كه بدان اشاره شد، عملًا امكان‌پذير است و سياست‌هايى از اين دست، بايسته و شايسته و كارآمد است، چرا مردم از سياستمدارى حق‌مدار چون على ٧ كه با حمايت گسترده آنان به قدرت رسيد، پس از گذشت مدّتى كوتاه، فاصله گرفتند و او در ماه‌هاى پايانى زندگى تنها ماند؟

طرح مسئله‌

اكنون اندكى ابعاد موضوع را بكاويم و مسئله را به روشنى طرح كنيم. پرسش بنيادينْ اين است كه فاصله‌گرفتن مردم از على ٧، آن‌هم بدان گستردگى، در زمانى كه به واقعْ چندان طولانى نبوده، به چه دليل بوده است؟ چرا امام ٧ عملًا نتوانست حمايت گسترده مردم را از حكومت، حفظ كند؟ چرا در حكومت امام على ٧ رشته الفت حاكم و مردم گسست و ميان مردم، تفرقه افتاد و امام ٧ نتوانست بين كسانى كه يكسر با او بيعت كرده بودند، وفاق ايجاد كند و «وحدت كلمه» را در ميان آنان، استوار بدارد؟

چرا امام ٧ در روزگار پايان عمر، از عدم حمايت مردم در راه تحقّق آرمان‌هاى والايش و شكل دادن به اصلاحات، شِكوه مى‌كرد و دردگذارانه مى‌فرمود: