دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٣٥ - پاسخ شيخ مفيد

است كه امام، حكم هر چه را پيش آيد، مى‌داند، نه آن‌كه به خودِ پيشامدها دانا باشد و به نحو تفصيل و جزئى بر آنها آگاه باشد. اين نكته، اصلى را كه همه آن سؤال‌ها را بر آن استوار كرده، ساقط مى‌كند. منعى نمى‌بينيم كه امام، با آگاهى يافتن از طريق خداى تعالى بعضى از حوادث را بداند؛ ولى اين سخن كه او همه آنچه را خواهد شد، مى‌داند، به اين اطلاق، قبول نداريم و گوينده‌اش را بر صواب نمى‌دانيم، چرا كه ادّعايى بدون دليل است.

سخن اين‌كه امير مؤمنان، قاتل و زمان شهادتش را مى‌دانست، خبرهاى متعددى آمده كه او فى الجمله مى‌دانست كه كشته خواهد شد و نيز قاتلش را به طور مشخّص مى‌شناخت، امّا اين‌كه زمان شهادتش را بداند، دليلى بر آن نيست و اگر هم باشد، لازمه‌اش آن نخواهد بود كه اعتراض‌كنندگان مى‌پندارند. بعيد نيست كه خداوند متعالْ او را متعبّد ساخته بوده است كه بر شهادتْ صبر كند و آماده مرگ باشد، تا بدين وسيله او را به درجات والايى برساند كه جز با شهادت نمى‌رسد و نيز مى‌دانست كه با اين كار، اطاعت خدا مى‌كند؛ اطاعتى كه اگر به جز آن هم مكلّف مى‌شد، آن را رد نمى‌كرد و امير مؤمنان با اين كار، خود را به هلاكت نيفكنده و بر كشته شدن خود كمك نكرده است، كمك كردنى كه نزد خردمندان ناپسند است.

امّا «علم امام حسين ٧ به اين‌كه كوفيان يارى‌اش نمى‌كنند»، ما يقين به اين نداريم، چون نه دليل عقلى براى آن هست، نه چيزى شنيده شده است. اگر هم علم به آن داشت، پاسخش همان پاسخى است كه در مورد علم امير مؤمنان ٧ به زمان شهادتش و قاتلش گفتم.

امّا اين ادعاى او كه ما (شيعيان) مى‌گوييم: «حسين ٧ جاى آب را مى‌دانست و مى‌توانست آب تهيه كند»، ما چنين نمى‌گوييم و در هيچ روايتى هم چنين نيامده است. به‌علاوه، آب طلبيدن و تلاش امام ٧ براى تهيه آب، برخلاف آن حكم مى‌كند