دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٠٥ - نام مكان
پيامبر خدا در «غدير خم»، در زير درختان، خطبه خواند.[١]
و همينگونه است در حديث ديگرش:
چون پيامبر خدا از حجّة الوداع بازگشت و در «غدير خم» توقّف كرد، فرمان داد كه زير درختان را بروبند ....[٢]
در شعر نُصيب آمده است:
و در غدير، غدير خم، گفت:
برادر كوچك من! تا كى در سفرى؟
آيا نديدى كه تا وقتى در ميان مايى،
مىخوابم و چون مىروى، نمىخوابم؟[٣]
و نيز در شعر كُمَيت اسدى آمده:
و [در] روز درختان، درختان غدير خم
ولايت او را آشكار كرد. كاش اطاعت مىشد![٤]
واژه «خُم» در لسان العرب به فتح «خ» ضبط شده است؛ ولى همان جا از ابن دُرَيد نقل شده است كه:
آن، خُم به ضمّ «خ» است.[٥]
ب اين مكان به خاطر موقعيّت جغرافيايىاش «وادى خم» نيز ناميده مىشود. حازمى مىگويد:
خُم، وادى ميان مكّه و مدينه در نزديكى جحفه است و در آن، گودالى است كه
[١] المستدرك على الصحيحين: ج ٣ ص ١١٨ ح ٤٥٧٦.
[٢] الصواعق المحرقة: ص ٤٣.
[٣] معجم ما استعجم: ج ٢ ص ٥١٠.
[٤] ر. ك: ج ٩، ص ٢٢٥( على از زبان شاعران/ كميت بن زيد اسدى).
[٥] لسان العرب: ماده« خمم».