دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ

تتمه بخش سوم

فصل دوم احاديث وراثت

2/ 1 وارث

2/ 2 وارث علم پيامبر

فصل سوم احاديث خلافت

3/ 1 آيا جانشينى انتخاب نمىكنى؟

3/ 2 جانشينى على به فرمان خداوند

3/ 3 جانشين پيامبر، پس از او

3/ 4 جانشين پيامبر در حيات و پس از وفات او

فصل چهارم احاديث منزلت

4/ 1 حديث منزلت

4/ 2 تأكيدهاى پيامبر بر حديث منزلت

4/ 2 1 روز هشدار

4/ 2 2 روز پيمان برادرى

4/ 2 3 هنگام بستن درها

4/ 2 4 فتح خيبر

4/ 2 5 هنگام تعيين سرپرست براى دختر حمزه

4/ 2 6 جنگ تبوك

4/ 2 7 با ام سلمه

4/ 2 8 با انس بن مالك

4/ 2 9 با گروهى از اصحاب

4/ 2 10 حجة الوداع

بحثى درباره حديث منزلت

فصل پنجم احاديث امارت

5/ 1 معناى اولو الأمر

5/ 2 امير پس از پيامبر

5/ 3 امير نيكوكاران

5/ 4 آغاز نامگذارى على به«امير المؤمنين»

5/ 5 اختصاص داشتن عنوان«امير المؤمنين» به على

فصل ششم احاديث امامت

6/ 1 امامت او از سوى خداست

6/ 2 امام اولياى خدا

6/ 3 امام پرهيزگاران

6/ 4 امام هر مؤمن، پس از پيامبر

6/ 5 امام مسلمانان

6/ 6 امام امت

فصل هفتم احاديث ولايت

7/ 1 ولايت على، ولايت خدا و پيامبر است

7/ 2 على، مولاى هر كسى است كه پيامبر، مولاى اوست

7/ 3 پس از پيامبر، على ولى هر مؤمن است

7/ 4 پس از پيامبر، على بر هر مؤمنى اولويت دارد

7/ 5 ولايت او، از سوى خدا واجب شده است

7/ 6 ولايت او پايانبخش فريضههاست

7/ 7 بركتهاى ولايت او

7/ 8 زيانهاى مخالفت با او و جدايى از او

فصل هشتم احاديث هدايت

8/ 1 على راهنماست

8/ 2 من هدايتگرم

8/ 3 على هماره بر هدايت است

8/ 4 هدايتگران پس از پيامبر

فصل نهم احاديث عصمت

9/ 1 على با قرآن است

9/ 2 على با حق است

9/ 3 على فاروق امت است

9/ 4 على روشنگر اختلافات امت است

9/ 5 گوناگون

فصل دهم حديث غدير

10/ 1 واقعه غدير

بحثى درباره آيه تبليغ

ديدگاهها درباره اين آيه

1 نزول آيه در اول بعثت و هراس پيامبر

2 نزول آيه در ارتباط با نگهبانى ابو طالب از پيامبر

3 تأخير پيامبر

10/ 2 كامل كردن دين حديث غدير

تحقيقى درباره«روز كامل شدن دين»

1 روز غدير خم

2 روز عرفه

10/ 3 تاجگذارى در روز غديرحديث غدير

10/ 4 سلام رهبرى

10/ 5 تبريك رهبرى

10/ 6 خاطرات ياران پيامبر از ماجراى غدير

10/ 6 1 ابو سعيد خدرى

10/ 6 2 ابو هريره

10/ 6 3 براء بن عازب

10/ 6 4 جابر بن عبد الله

10/ 6 5 جرير بن عبد الله

10/ 6 6 حبشى بن جناده

10/ 6 7 حذيفة بن اسيد

10/ 6 8 زيد بن ارقم

10/ 6 9 سعد بن ابى وقاص

10/ 6 10 عبد الله بن عمر

10/ 7 خاطرات امام على

10/ 8 اشعار حسان بن ثابت

10/ 9 درخواست عذاب

10/ 10 احتجاج فاطمه، دختر پيامبر

10/ 11 احتجاج على

10/ 12 سوگند دادنهاى على

10/ 13 نفرين على به پنهان كنندگان

10/ 14 تفسير كلمه«مولا»

10/ 15 عيد غدير در اسلام

10/ 16 زيارت امير مؤمنان در عيد غدير

10/ 17 مسجد غدير

بحثى درباره مكان غدير

نام مكان

علت نامگذارى

موقعيت جغرافيايى غدير

توصيف تاريخى مكان

1 چشمه آب

2 غدير(بركه)

5 گياهان صحرايى

7 ناهموارى

8 ساكنان

گردهمايى براى تعيين جانشين

اعمال مستحب در اين مكان

وضعيت كنونى مكان

راههاى غدير خم

1 راه جحفه

2 راه رابغ

فصل يازدهم آخرين تلاشهاى پيامبر براى تعيين جانشين

11/ 1 درخواست برگه و دوات

نقد و بررسى جلوگيرى از نوشتن وصيت

11/ 2 روانه كردن سپاه اسامهآخرين تلاشهاى پيامبر براى تعيين جانشين

بحثى درباره آخرين تلاش پيامبر

بخش چهارم امام على، پس از پيامبر

فصل يكم داستان سقيفه

1/ 1 انكار وفات پيامبر

تحليلى درباره سبب انكار وفات پيامبر

1/ 2 آنچه در سقيفه گذشتداستان سقيفه

1/ 3 سخن ابو بكر پس از بيعت

1/ 4 نقش عمر در بيعت ابو بكر

1/ 5 كسانى كه از بيعت با ابو بكر، سر باز زدند

1/ 6 ترور سعد بن عباده

1/ 7 معترضان به بيعت با ابو بكر

1/ 8 سخن امام على پس از آگاهى از ماجراى سقيفه

تحقيقى درباره سخن امام

1/ 9 هجوم به خانه فاطمه، دختر پيامبرداستان سقيفه

1/ 10 خوددارى امام از بيعت

1/ 11 اعتراض امام به نتيجه اجتماع سقيفه

1/ 12 يارىخواهى امام از مهاجران و انصار

1/ 13 برخورد هشيارانه امام با فتنه

1/ 14 بيعت امام پس از درگذشت فاطمه

1/ 15 انگيزههاى بيعت امام پس از خوددارى

1/ 15 1 بيم اختلاف

1/ 15 2 بيم ارتداد

1/ 15 3 بى ياور بودن

1/ 15 4 اجبار

1/ 16 دستاويزهاى اهل سقيفه

1/ 16 1 ناپسند داشتن اجتماع«نبوت» و«خلافت» در يك جا

1/ 16 2 جوان بودن

1/ 17 زمينههاى موفقيت سقيفه

1/ 17 1 دشمنى قريش

1/ 17 2 حسادت

1/ 18 بيعت ابو بكر از ديدگاه عمر

1/ 19 جايگاه امام در حكومت

فهرست تفصيلى

دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٠٧ - ١/ ٨ سخن امام على پس از آگاهى از ماجراى سقيفه

ولى از اصل (سرچشمه)، دور شديد ....

و در آن روز گفت: سالخورده‌ترين شخص را برگزيديد و خاندان پيامبرتان را كنار زديد. اگر خلافت را در ميان آنان قرار مى‌داديد، دو نفر هم با هم اختلاف نمى‌كردند و روزىِ فراوان و گوارا مى‌خورديد.

٩٥٤. الاحتجاج به نقل از ابان بن تَغلب: به امام جعفر صادق ٧ گفتم: فدايت شوم! آيا كسى از اصحاب پيامبر خدا، كار ابو بكر را و نشستنِ او را در جايگاه پيامبر ٦ تقبيح كرد؟

فرمود: «آرى. دوازده مرد، ابو بكر را تقبيح كردند؛ از مهاجران: خالد بن سعيد بن عاص (كه از بنى اميّه بود)، سلمان فارسى، ابو ذر غفارى، مِقداد بن اسود كِندى، عمّار بن ياسر و بُرَيده اسلمى، و از انصار: ابو هيثم بن تيّهان، سهل و عثمان (دو پسر حُنيف)، خزيمة بن ثابت (ذو شهادتين)، ابىّ بن كعب و ابو ايّوب انصارى‌[١].

١/ ٨

سخن امام على پس از آگاهى از ماجراى سقيفه‌

٩٥٥. الإرشاد: چون ماجراى بيعت ابو بكر پايان گرفت و بيعت‌كنندگان، با وى بيعت كردند، مردى نزد امير مؤمنان، كه قبر پيامبر خدا را با بيل صاف مى‌كرد، آمد و به او گفت: مردم با ابو بكر بيعت كردند و انصار، به سبب اختلاف داخلى‌شان خوار

[١] سعيد ايّوب در معالم الفتن( ج ١ ص ٣٢٢) مى‌گويد: آيا فاطمه زهرا ٣ با ابو بكر بيعت كرد؟ پاسخى كه در صحيح البخارى و جاهاى ديگر مى‌يابيم، همان حديث عايشه است كه: هنگامى كه ابو بكر از اعطاى خواسته فاطمه ٣ خوددارى كرد، فاطمه ٣ خشمناك شد و ابو بكر را ترك كرد و از او روى‌گردان بود تا درگذشت. در صحيح البخارى آمده است:« على وى را شبانه به خاك سپرد و ابو بكر را از وفاتش آگاه نكرد( ر. ك: از ژرفاى فتنه‌ها: ج ١ ص ٣٩١).