دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٠٥ - ١/ ٧ معترضان به بيعت با ابو بكر

مخالفت كردند و سپس با وى بيعت نمودند؛ امّا دقّت در ماجراى سقيفه و دلالت آشكار متون گوناگون مربوط به اين موضوع، هيچ ترديدى باقى نمى‌گذارد كه او هرگز بيعت نكرد و به دست دشمنان سياسى‌اش ترور شد.

جايگاه سياسى و اجتماعى سعد بن عباده و مخالفت جدّى او با خلافت سردمداران قدرت، انگيزه‌اى شد تا او را به آرامى و بدون ايجاد تنش در فضاى جامعه، از صحنه سياست برانند. سپس كشتنش را به گردن جنّيان انداختند تا مشكل سياسى و اجتماعى پديد نيايد.

هر پژوهنده‌اى مى‌تواند از خلال اين تحليل ساده، متّهم اصلى را در ترور سعد بن عباده بشناسد؛ چرا كه اگر هيچ متن تاريخى صريحى نيز بر درستى اين نظر وجود نمى‌داشت، اشاره‌هاى نهفته در متون، براى اثبات آن، بسنده بود. حتّى از سخن مؤمن طاق فهميده مى‌شود كه كشته شدن سعد به دست دشمنان سياسى‌اش، در آن روزگار، براى همگان، امرى آشكار بوده است.

١/ ٧

معترضان به بيعت با ابو بكر

٩٥٢. أنساب الأشراف به نقل از ابو عمرو جونى: چون با ابو بكر بيعت شد، سلمان فارسى گفت: كرديد و نكرديد! اگر با على ٧ بيعت مى‌كردند، نعمت از آسمان و زمين، آنان را فرا مى گرفت.[١]

٩٥٣. شرح نهج البلاغة: سلمان و زبير و انصار، دوست داشتند كه پس از پيامبر ٦ با على ٧ بيعت كنند و چون با ابو بكر بيعت شد، سلمان گفت: شخص كاردانى را برگزيديد؛

[١] ر. ك: ج ٨ ص ٥١٣( سلمان فارسى).