دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١١ - موقعيت جغرافيايى غدير

حازمى مى‌گويد: خم، وادى‌اى ميان مكّه و مدينه است.[١]

و در همان كتاب است:

زمخشرى گفته است كه خم، نام مردى رنگرز است كه آبگير ميان مكّه و مدينه، به او نسبت داده شده است.

از اين همه، آشكار مى‌گردد كه ميان دانشمندان، درباره واقع بودن غدير خم در بين مكّه و مدينه، اختلافى نيست. تنها، اختلافى كوچك در تعيين مكان دقيق غدير خم وجود دارد، كه بيشتر معتقدند آن، در «جُحْفه» واقع است،[٢] از جمله: ابن منظور در لسان العرب در مادّه «خمم»:

خَم، گودالى معروف ميان مكّه و مدينه، در جحفه است. آن، همان غدير خَم است.[٣]

فيروزآبادى در القاموس المحيط در مادّه «خمّ» مى‌گويد:

غدير خم، جايى در سه ميلى جحفه، ميان دو حرم (مكّه و مدينه) است.[٤]

زَمَخشَرى در متنى كه پيش‌تر گذشت و حَمَوى، آن را در معجم البلدان نقل كرده است، مى‌گويد:

خُم، نام مردى رنگرز است كه آبگير ميان مكّه و مدينه [واقع‌] در جحفه، به او نسبت داده شده است.[٥]

در حديث [موجود] در سيره ابن كثير، كه پيش‌تر آورديم، [چنين آمده است‌]:

مطّلب بن زياد، از عبد اللّه بن محمّد بن عقيل نقل مى‌كند كه شنيده است‌

[١] معجم البلدان: ج ٢ ص ٣٨٩.

[٢] منظورشان از« في الجحفة» يا« بالجحفة» همان وادى جحفه است، چنان كه خواهد آمد.

[٣] لسان العرب: ماده« خمم».

[٤] القاموس المحيط: ماده« خمم».

[٥] معجم البلدان: ج ٢ ص ٣٨٩.