در اين جا بايد نكته اى را يادآورى نمودو آن اين كه درست است كه تعليم كتاب وحكمت از انگيزه هاى بعثت پيامبران است، ولى اين انگيزه مقدمه و پايه سه انگيزه پيشين است كه به صورت اصول سه گانه مطرح گرديد; زيرا تا تعليم الهى از طريق كتاب و حكمت نباشد، نه اصلاحات عقيدتى صورت مى پذيرد، و نه اصلاحات اجتماعى و اخلاقى، بنابر اين آموزش كتاب و حكمت قاعده مخروطى است كه هرم آن را اصول سه گانه تشكيل مى دهد ، و قبلاً نيز آيات مربوط به تعليم را در بخش تزكيه و پاك كردن روح انسان از گرايش هاى زشت يادآور شديم.

در اين جا پاسخ سؤالى را كه در گذشته مطرح كرديم يادآور مى شويم و آن اين كه در گفتار ابراهيم كه از خداوند درخواست مى كند كه براى تهامه و حجاز پيامبرى را برانگيزد، و در اين درخواست تعليم كتاب را بر تزكيه نفوس مقدّم مى دارد چنان كه مى فرمايد:

(وَيُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَالحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ)ولى در سه آيه ديگر كه خداوند خود هدف از بعثت پيامبر اسلام را مطرح كرده است تزكيه را بر تعليم مقدم داشته است.[١]

[١] به سوره هاى بقره / ١٥١ ; آل عمران / ١٦٤ ; جمعه / ٢ رجوع شود. خلاصه آنجا كه وظيفه پيامبران را بيان مى كند، «تعليم» را بر «تزكيه» مقدم مى دارد مانند آيه ١٢٩ بقره، و آنجا كه هدف از بعثت را مطرح مى كند، «تزكيه» را جلو مى اندازد مانند آيه هاى ١٥١ بقره، ١٦٤ آل عمران و ٢ جمعه.