ولى اين روايت بر خلاف ظاهر آيه بوده و نمى توان به آن اخذ كرد، بلكه روايت نخست از استوارى بيشترى برخوردار است ـ بالأخص كه در روايت دوم به جاى اسماعيل، اسحاق را يادآور شده كه در ذبح استقامت ورزيد، و اين بر خلاف قرآن است، و شبيه روايات يهود است كه به گونه اى وارد احاديث اسلامى شده است.[٣]

٤. آنان كه صاحب شريعت بودند

نظريه ديگر اين است كه مقصود از اولو العزم آن گروه از پيامبران است كه صاحب شريعت بوده، و شريعت پيشين را با ظهور خود نسخ كرده اند ـ و نخستين آنان نوح، سپس ابراهيم، و موسى و عيسى آنگاه پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم) مى باشند و همه آنان سروران پيامبران بودند كه آسياب رسالت بر محور وجود آنان مى گرديد.[٤] اين تفسير در برخى ازروايات خاصه نيز آمده است.

كلينى رحمه اللّه آن را با سند موثق از امام صادق (عليه السلام) و صدوق رحمه اللّه نيز با سند

[١] قلم/٤٨.
[٢] مجمع البيان، ج٥، ص ١٦٩; مفاتيح الغيب، ج٧، ص ٤٦٨.
[٣] برخى از مفسران آن را به پيامبرانى تفسير كرده اند كه از جانب خدا، مأمور به جهاد و قتال در طريق پيشبرد دين بوده اند، طبعاً اين تفسير با اين نظريه يكى است، از اين جهت، آن را وجه مستقلى به شمار نياورديم.
[٤] مجمع البيان، ج٥، ص ١٩٤.