امير مؤمنان (عليه السلام) در جاى ديگر مى فرمايد كه: زمين هيچ گاه از حجت خالى نبوده، چيزى كه هست گاهى آن حجّت آشكار و روشن و گاهى مخفى و پنهان بوده اند و خدا پيوسته به وسيله آنان بر بندگان اتمام حجت مى نمود، آنجا كه در گفتگوى خود با كميل مى فرمايد:

«اللّهمّ بَلى! لا تَخْلُوا الأَرْضُ مِنْ قائِم للّه بِحُجَّة، إِمّا ظاهراً مَشْهُوراً، وَإِمّا خائِفاً مَغْمُوراً، لئَلاّ تَبْطُلَ حُجَجُ اللّهِ وَبَيِّناتُهُ. وَكَمْ ذا وَأينَ أُولئِكَ؟أُولئِكَ ـ وَ اللّه ـ الأقَلّون عَدَداً والأعْظَمُونَ عِنْدَ اللّه قَدْراً. يَحْفَظُ اللّهُ بِهِمْ حُجَجَهُ وَبَيِّناتِهِ، حَتّى يُودِعُوها نُظراءَهُمْ، وَيَزْرعُوها في قُلُوبِ أَشباِهِهِم».[١]

«خدا شاهد است كه زمين از بر پا كنندگان حجت هاى خدا خالى نبوده است اين حجت، گاهى آشكار است و گاهى از بيم مردم مخفى و پنهان، تا دلايل خدا باطل نگردد، و اينها چقدر بودند وكجا هستند؟ به خدا سوگند آنان (نسبت به ساير انسان ها) گروه اندكى هستند ولى نزد خدا بالاترين مقام را دارا مى باشند خدا به وسيله آنان دلايل خود را حفظ مى كند تا آنان حجت هاى خدا را در قلوب همتاهاى خود به وديعت نهند و آن را در دل هاى همانندهاى خود بكارند».

از مجموع سخنان امير مؤمنان (عليه السلام) همان استفاده مى شود كه از آيات استفاده مى شد، وشايد پيشواى پرهيزگاران اين انديشه ها را از آيات قرآن استفاده كرده و در اين قالب ها ريخته است و همگى به صورت هماهنگ بر يك نكته تأكيد دارند كه خدا پس از پديد آوردن آدم بر روى زمين، فرزندان او را رها نكرد و پيوسته حجت را به وسيله پيامبران تمام كرد ودرهاى عذر را بر روى آنان بست حالا اين حجت ها چه كسانى بودند، در اين جا دو احتمال وجود دارد:

١. مقصود ازحجت ها كه بيان كنندگان دلايل روشن توحيد و ربوبيت

[١] نهج البلاغه، كلمات قصار، شماره ١٤٧.