طريق وراثت يا جهات ديگر در پيامبر شكل مى گيرد، زيرا همان طور كه فرزند، صفات ظاهرى والدين را به ارث مى برد، شايستگى و ناشايستگى هاى روحى آنان نيز از طريق وراثت به او منتقل مى گردد بنابر اين پيامبران، يك رشته زمينه هاى رشد و تعالى روح را از طريق نياكان خود به ارث مى برند.

تاريخ زندگانى پيامبران حاكى است كه آنان در خانواده هاى صالح و ريشه دار كه به انواع فضايل آراسته بودند، چشم به جهان گشوده و رشد نموده اند گويى كمالات روحى پيوسته از نسلى به نسلى انتقال يافته و پس از طى مراحلى به صورت كامل در پيامبر مبعوث مجسم گرديده است.

البته وراثت عامل كافى در پرورش فضايل واتصاف به كمالات نيست. در كنار وراثت از عامل تربيت نبايد غفلت كرد زيرا تربيت نقشى جز پرورش كمالات درونى و فطرى ندارد و در مورد پيامبران علاوه بر عامل وراثت و فطرت، عامل تربيت نيز حاكم بوده است.

امير مؤمنان (عليه السلام) در باره پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله وسلم) مى فرمايد:

«وَلَقَدْ قَرَنَ اللّهُ بِهِ (صلى الله عليه وآله وسلم) مِنْ لَدُنْ أنْ كانَ فَطِيماً أَعْظَمَ مَلَك مِنْ مَلائِكَتِهِ يَسْلُكُ بِهِ طريقَ المَكارم».[١]

از روزى كه پيامبر از شير گرفته شد خدا بزرگ ترين فرشته خود را بر هدايت او مأمور ساخت تا او را در مسير ارزش هاى اخلاقى رهبرى كند.

مقتضاى اين دو اصل: (وراثت و تربيت) پديد آمدن يك رشته كمالات و ارزش ها در آموزگاران الهى است ولى در اين رابطه بايد به تلاش هاى خود پيامبران قبل از رسالت و نبوت نيز توجه نمود.

كوشش ها و رياضت هاى روحى و اخلاقى آنان، عامل بسيار مهمى در

[١] نهج البلاغه، خطبه قاصعه، شماره ١٩٢.