منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢١٦
فِى حَديث غَيْرِهِ وَإِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ القَومِ الظّالِمينَ).[١]
«هرگاه كسانى را ديدى كه آيات مرا استهزا مى كنند از آنان روى برگردان تا به سخن ديگرى بپردازند و اگر شيطان از ياد تو برد، پس از يادآورى، با گروه ستمگر منشين».
اين آيه از نظر گروه مخالف، گواه بر اين است كه براى پيامبر فراموشى دست مى دهد، از اين جهت خداوند دستور مى دهد پس از تذكر، مجلس استهزا كنندگان را ترك كند.
استدلال كننده از يك نكته غفلت كرده است و آن اين كه اين قبيل آيات قرآن كه پيامبر را مخاطب قرار داده است، از قبيل «اياك أعنى و اسمعى يا جاره» مى باشد يعنى به تو مى گويم تا (جاره) بشنود. و در زبان فارسى مى گويند: «به دختر مى گويم تا عروس بشنود».
مخاطب در اين آيه ـ هر چند به ظاهر ـ پيامبر گرامى است ولى او حقيقتاً طرف خطاب نيست بلكه هدف در اين خطاب تفهيم جامعه با ايمان است كه با استهزا گران ننشينند و اگر هم از روى غفلت در مجلس آنان شركت كردند پس از يادآورى بلا فاصله مجلس را ترك كنند.
با اين كه هدف، تفهيم مؤمنان است ولى به صورت ظاهر، خطاب متوجه پيامبر گرديده است و نكته آن تأكيد بر مسئله، و بيان اهميت آن است، يعنى به فرض، اگر پيامبر هم در اين مورد دچار اشتباه شد، بايد پس از تذكر و توجه بى درنگ مجلس گروه باطل را ترك نمايد و با آنان مجالست ننمايد تا چه رسد به ديگران.
[١] انعام/٦٨.