منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٦٤
بررسى و تفسير آيات
با گروه هاى مخالفان پيامبران در بحث پيش آشنا شديم آنچه مهم است شناخت انگيزه ها و شيوه هاى مخالفت آنان است نخست به انگيزه هاى مخالفت اشاره مى كنيم.
از بررسى مجموع آيات مربوط به مخالفان پيامبران به دست مى آيد كه انگيزه هاى اصلى از امور ياد شده در زير تجاوز نمى كرد.
١. تعصب بر آيين نياكان.
٢. غرور علمى و محدود دانستن قلمرو زندگى.(جز جهان مادّى، جهان ديگرى نيست).
٣. پيروى از هوا و هوس.
اكنون به تشريح اين انگيزه ها مى پردازيم:
با شناخت معنى «اتراف» و مترفين انگيزه مخالفت آنان را نيز شناختيم، افراد عياش و ثروتمند پيوسته خواهان اشباع غرايز خود هستند و در اين طريق حد و مرزى نمى شناسند وچون دين را مخالف آزادى در شهوت مى ديدند قهراً به مخالفت بر مى خاستند، و چون در گذشته با آيات مربوط به مترفين آشنا شديم در اين جا از تكرار آنها خود دارى مى كنيم.
همچنان كه در گذشته با «مستكبران» كه از مخالفان سر سخت پيامبران بودند آشنا شديم ـ گروه مستكبر كسانى اند كه به مقام و منصب علاقه فراوانى دارند و پذيرش دعوت انبيا را با حفظ منصب خود، ناسازگار مى ديدند طبعاً به مخالفت بر مى خاستند، بنابر اين در حالى كه «مترفان» و «مستكبران» از مخالفان سر سخت پيامبران بودند «ترف» و «كبر» نيز از انگيزه هاى مخالفت به شمار مى رفت، و آيات اين قسمت در بحث پيش بيان شد.