قرآن در برخى از آيات يادآور شده است كه پيامبر گرامى در روز قيامت، لب به شكايت از گنهكاران امت خود گشوده و از اين كه آنان قرآن را از صحنه زندگى كنار گذاشته اند به پيشگاه الهى شكايت خواهد كرد چنان كه مى فرمايد:

(وقالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَومِى اتَّخَذُوا هذا القُراّنَ مَهْجُوراً) [١].

« و رسول اكرم مى گويد: پروردگارا! قوم من اين قرآن را ترك نموده و كنار گذاشتند».

كلمه مهجور به معنى رها شده است و با توجه به اطلاق آيه مى توان گفت: همه مراحل ياد شده در زير را شامل است:

١. قرائت و تلاوت.

٢. تدبر و فهم معانى.

٣. كاربرد آن در صحنه زندگى.

و اميد است اين كار ناچيز ما، در راه تفسير و تفهيم معانى قرآن مقبول حضرتش قرار گيرد و آن حضرت از ما شكايت نكند.

در پايان يادآور مى شويم كه پيامبران، گذشته از مقامات ياد شده، مقامات ديگرى نيز در قيامت دارند ازجمله آنان از اصحاب اعراف، وميزان سنجش اعمال امت ها مى باشند و ما چون در اين باره در مباحث معاد به تفصيل سخن خواهيم گفت از تكرار آن در اينجا خوددارى كرده و علاقمندان را به آن مباحث ارجاع مى دهيم.

در اينجا با عرض سپاس به درگاه الهى از اين كه سوّمين جزء از كتاب منشور جاويد به پايان رسيد خدا را سپاسگزار بوده و از حضرتش مى خواهيم ما را در ادامه اين راه كمك فرمايد و اين هديه ناچيز را بپذيرد.

[١] فرقان/٣٠.