منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢١٥
دلايل مخالفان عصمت:
همان گونه كه در فصل قبل بيان گرديد، عصمت پيامبران در سه مرحله، قابل بحث است:
١. مرحله تلقى و ابلاغ وحى.
٢. مرحله عمل به دستورات دينى.
٣. مرحله داورى ها و تشخيص موضوعات.
تا اين جا با دلايل قائلان به عصمت در مراحل ياد شده ـ اعم از دلايل عقلى و نقلى ـ آشنا شديم اكنون به بررسى دلايل مخالفان مى پردازيم:
در مرحله نخست در ميان فرق اسلامى نظر مخالفى ديده نمى شود جز آنچه به قاضى ابو بكر باقلانى نسبت داده شده است كه وى خطاى سهوى را در اين رابطه منافى با مقام نبوت ندانسته است ولى نادرستى اين نظريه با توجه به دلايل ياد شده كاملاً روشن است و نياز به بحث جداگانه ندارد آنچه بايد بررسى شود دلايل مخالفان در دو مرحله دوم و سوم است.
دستاويز مخالفان عصمت در مرحله دوم بر دو نوع است:
گاهى به آياتى كه مربوط به مطلق پيامبران است، استدلال مى كنند و گاهى به آياتى كه درباره پيامبران خاص مانند آدم، نوح، ابراهيم، و غير آنان وارد شده است، احتجاج مى نمايند و ما مجموع اين آيات را در جلد چهارم «منشور جاويد» پيرامون اين آيات بهطور گسترده سخن خواهيم گفت و مجموع اين آيات در خور يك رساله است كه در آنجا آورده ايم و تكرار آن لازم نيست.
درباره مرحله سوم عصمت، برخى به آياتى از قرآن بر عدم عصمت استدلال كرده اند كه از ميان آنها سه آيه را مطرح مى كنيم:
١. (وَإِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِى آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّى يَخُوضُوا