از آيات قرآنى استفاده مى شود كه يكى از موانع نفوذ و دعوت پيامبر اكرم، دانشمندان دينى يهودى و مسيحى بوده اند كه از اوّلى به لفظ «احبار» و از دومى به لفظ «رهبان» تعبير مى آورد و اين گروه به خاطر كسب رضايت صاحبان قدرت وحفظ مقام و منصب خود از دو راه وارد مى شدند.

١. تحريف حقايق.

٢. كتمان حقايق.

خداوند بزرگ، براى امت بنى اسرائيل، احكام كاملى را در قلمرو فرد و اجتماع فرستاده بود، شكى نيست كه قانون از آزادى انسان مى كاهد، و كاهش آزادى مخالف هوا و هوس است، عالمان دينى مرجع فتوى و قضاوت بودند و آنان مأمور بودند احكام تورات را بدون كم و زياد در جامعه بنى اسرائيل اجرا نمايند، ولى آنگاه كه صاحبان زر و زور دچار انحراف وگناه مى شدند. اجراى احكام براى آنان مشكل مى شد، و احياناً با گرفتن رشوه حكم الهى را تغيير مى دادند. در حالى كه همان قانون را در باره افراد فقير و مستمند به دقت اجرا مى نمودند.

خلاصه يكى از كارهاى زشت آنان رشوه گيرى براى تحريف احكام الهى بوده و اين مسئله در زندگى برخى از احبار و رهبان كاملاً روشن بود.

عدى بن حاتم مى گويد: آوازه دعوت پيامبر گرامى را از خواهرم شنيدم، براى شناسايى مقام و موقعيت او كه آيا واقعاً دعوت او الهى است يا بشرى، شام را به عزم مدينه ترك گفتم، وقتى وارد محضر او شدم ديدم حضرتش اين آيه را تلاوت مى كند:

(اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَرُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللّهِ...) .[١]

«اهل كتاب علماى دين خود را خدايان خود گرفته اند».

[١] توبه /٣١.