منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٦
مى كنند. علاوه بر آن در اثر ايجاد اعتقاد به سراى ديگر كه افراد در آن به پاداش و كيفر اعمال خود مى رسند، برنامه تربيتى خود را تكميل مى كنند.
بنابراين يكى از اهداف پيامبران تعديل غرايز وتزكيه نفوس و آشنا كردن انسان به اخلاق سازنده مى باشد كه انحراف در آن مايه بدبختى فرد وجامعه مى شود.
در مسيحيت راهبان با دعوت به ترك لذايذ مايه بدبختى گروهى را فراهم مى آورند، و با دعوت به تجرد و ترك ازدواج درهاى ديگر مفاسد را به روى مردم مى گشايند. همچنين در ماديگرى اخلاقى جريان بر عكس است، جوانان در اثر ديدن فيلم هاى جنايى و رمان هاى محرك به صورت ديوى درمى آيند كه مى خواهند هر نوع رادع و مانع را از سر راه اشباع غرايز خود بردارند، اينجا است كه بايد گفت:در تربيت مردم به:
١. برنامه صحيح و جامع (دور از افراط و تفريط).
٢. مربيان كاردان و دلسوز.
٣. ضامن اجرايى نيرومندى، احتياج است.
و اين در مكتب انبياء كاملاًتحقق پذيرفته است.
آياتى كه در اين قسمت وارد شده برخى ناظر به وجود غرايز در وجود انسان، و برخى ديگر ناظر به لزوم رهبرى آن مى باشد. درباره بخش اوّل كافى است كه آيات زير را يادآور شويم:
(وَنَفْس وَما سَوّيها* فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْويها) .[١]
«سوگند به نفس انسان و خدايى كه او را آفريد، بدى ها و خوبى ها را به او الهام كرد».
(و اين همان است كه در كتاب هاى اخلاق به عنوان ميل به فضايل و
[١] شمس / ٧ ـ ٨ .