منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٩٧
چنين واكنش هايى روبرو بوده و پيوسته مصلحان بشرى و مناديان حقيقت، مايه «تطير» بوده اند و براى دور كردن افراد از اطراف اين گروه، هر نوع حادثه شومى را به آنان منتسب مى كردند. و ما خود در زندگى خويش نمونه هاى فراوانى در اين قسمت ديده ايم كه جاى شرح و وصف آن نيست.
واكنش هاى عملى مخالفان
تا اين جا دو بحث به صورت مشروح بيان شد، يكى درباره تهمت ها و برچسب هاى بى اساس و ديگرى تفسير ناروا از واقعيت هاى موجود در زندگى پيامبران، در اين جا بحث سومى باقى است و آن واكنش عملى و احياناً گفتارى مخالفان در برابر پيامبران است، يعنى علاوه بر تهمت و تفسير ناروا از واقعيت ها،يك رشته واكنش ها و رفتارها كه به وسيله آن تبليغ پيامبران را خنثى مى كردند و ما اين مطلب را تحت عنوان واكنش ها وعكس العمل ها بيان مى كنيم مجموع واكنش هاى آنان را مى شود در امور ياد شده در زير خلاصه كرد:
١. تمسخر و استهزاء.
٢. فرار از شنيدن تبليغ.
٣. تهديد به تبعيد و قتل.
٤. تصميم بر قتل.
اينك توضيح هر يك از اين واكنش ها.
١١. استهزاء و مسخره نمودن
يكى از كارهاى مخالفان پيامبران، اين بود كه دعوت هاى آنان را جدى نمى گرفتند و چون جدى گرفتن، مسئوليت زا بود كه از آن گريزان بودند، از اين جهت، قرآن كراراً يادآور مى شود كه مخالفان، پيامبران را استهزا و مسخره