منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٤٥
بررسى و تفسير آيات
هيچ دعوت اصلاح طلبانه اى در جهان نمى تواند موافقت تمام افراد را جلب كند، زيرا هر نوع دعوت، قهراً منافع مادى گروهى را به خطر مى افكند و طبعاً به مخالفت بر مى خيزند، بنابر اين انتظار اين كه همه انسان ها دعوت هاى پيامبران را لبيك بگويند انتظارى بى مورد است بلكه موافقت انسان هاى عاقل و بى غرض و حق جو، كافى است.
از روزى كه پيامبران نداى حق و عدالت سر دادند، دو گروه بيش از همه به مخالفت برخاستند:
١. گروه مترفان.
٢. مستكبران.
«مترفان» گروهى بودند كه به خاطر امكانات مادى به راحت طلبى عادت كرده و در اشباع غرايز، از حد تجاوز مى كردند در حالى كه گروه مستكبران عناصر سياسى بودند كه به منصب و مقام خود فكر مى كردند، و آن را بر همه چيز مقدم مى داشتند قرآن اگر چه از مخالفانى به نام «مجرمان»، «كافران»، «فاسقان» نام برده است، ولى همه اين گروه ها تحت عنوان «مترفان» و «مستكبران» قرار مى گيرند، و البته گروه ساده لوح و بى اراده، آلت دست اين دو گروه بودند و در نتيجه در صف مخالفان مى ايستادند، اينك به تشريح آيات مربوط به مخالفان پيامبران مى پردازيم، و قبلاً نكته اى را يادآور مى شويم و آن اين كه:
گاهى تصور مى شود كه مخالفان پيامبران، شيطانهاى بشرى بودند، در حالى كه از برخى از آيات استفاده مى شود كه دايره مخالفت گسترده تر از اين بود، و شياطين جن نيز به مخالفت با آنها