پيامبران الهى در طريق تبليغ خود از عقل و خرد مردم بهره مى گرفتند، وبا روشن كردن اذهان آنان، در آنها روح گرايش به خدا را زنده مى كردند. در مجموع سيره پيامبران ديده نشده است كه حتى يك بار از حماقت و بى خردى مردم براى پيشبرد اهداف و مقاصد خود، بهره گرفته باشند.

ولى رهبران بشرى و علاقمندان مناصب و مقامات دنيوى، براى پيشبرد مقاصد خود به هر سو دست مى افكنند و حتى گاهى از مطالب باطل كه خود به آن عقيده ندارند نيز كمك مى گيرند، در جهان امروز رهبران درس خوانده و روشنى هستند كه بت پرستى و گاو پرستى را محكوم مى كنند، و آن را يك نوع سقوط انديشه انسانى مى دانند، امّا وقتى به منصب رهبرى دست مى يابند، «نهرووار» دور گاو مقدس گشته و از معبود باطل آيين هندو تجليل مى كنند، وقتى اعتراض مى شود كه گاو مقدس، از تقدس، فقط لفظ آن را دارد، و چرا تو مانند ديگر هندوها در عيدگاه مقدس شركت كرده و اطراف گاو مى چرخى؟ مى گويد: چون توده مردم به آن عقيده دارند، من نه تنها با آن مخالفت نمى كنم، بلكه با آنان همراه و همگام مى باشم.

و در حقيقت نهروها و گاندى ها، مقام و منصب خود را در گرو پيروى از انديشه هاى عمومى مى دانند و از اين جهت حب مقام، آنان را به چنين شيوه اى فرا مى خواند.

اين مسئله، تازگى ندارد، فرعون مصر، آنگاه كه در برابر منطق موسى به زانو در آمد و كاملاً رسوا گشت، فوراً از حماقت مردم بهره گرفت و پادشاهى خود و چشمه هايى را كه از زير قصر او عبور مى كردند، و ثروتى كه در اختيار داشت به رخ مردم كشيد، و آن را نشانه حقانيت خود دانست همچنان كه فقر و