اگر همه انسان هاى روى زمين افراد منطقى و پيراسته از انگيزه هاى باطل بودند، برهان و نصيحت و انذار، در دعوت و هدايت آنان كافى بود، و پيامبران در تبليغ خود بر اين اهرم ها تكيه كرده و به امور ديگر نياز نداشتند. ولى در ميان مردم اكثريت قابل ملاحظه اى وجود داشته كه در برابر براهين و منطق پيامبران شكست مى خوردند، ولى تسليم حق نمى شدند، وحتى دست به كارشكنى و سنگ اندازى نيز مى زدند. از اين جهت بايد پيامبران الهى از روح نيرومند، و اراده قوى واستوار، و صبر و استقامت وافر، بهره مند باشند، تا در مقابل توطئه هاى دشمن احساس عجز نكرده و رسالت خويش را عملى سازند. اكنون لازم است با مراجعه به آيات قرآن، خصوصيات روحى و ويژگى هاى رفتار پيامبران را در راه تبليغ مورد بررسى قرار دهيم، و ببينيم آنان در مسير تبليغ و ايفاى رسالت خويش با مخالفان و پيروان خود چگونه، رفتار مى كردند؟

١. صبر و استقامت در برابر مشكلات

صبر و بردبارى بر خلاف آنچه كه دشمنان شرايع الهى و به ويژه اسلام براى آن معنى باطلى تراشيده اند، يكى از ابزارهاى مهمى است كه بايد مبلغان الهى و ناصحان بشرى به آن مجهز باشند. تفسير صبر به تو سرى خوردن و سكوت در مقابل ظالم و ستمگر، معنى باطلى است كه براى آن تراشيده شده تا اين شيوه اخلاقى را در انظار، بد و ناشايست جلوه دهد. در حالى كه حقيقت صبر همان استقامت و تحمل رنج براى دست يافتن به اهداف و آرمان هاى متعالى است، و انسان بدون يك چنين شيوه، به آرمان هاى بلند دست