منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٦

٣. (وَإِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ...) [١].

«هرگاه تصميم برجدايى گرفتند».

٤. (...وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ...) [٢].

«نكاح را قطعى نسازيد تا عدّه آنان تمام گردد».

٥. (...وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ)[٣].

«اگر بردبار و پرهيزگار باشيد، اين كار از امورى است كه در گرو عزم و تصميم جدى است».

از آيه اخير استفاده مى شود كه «صبر» و «عزم» مترادف نيستند. بلكه ملازم يكديگرند همچنان كه اين مطلب از آيه ديگر نيز استفاده مى شود مانند:

(...وَاصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ)[٤].

«برمصائبى كه بر تو وارد مى شود صبر نما، زيرا صبر كردن از امورى است كه بايد بر آن تصميم جدى گرفت».

وباز مى فرمايد:

(وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الأُمُورِ) [٥].

«هر كس استقامت ورزد و ببخشد و آن از امور بايسته و لازم است».

با اين كه آيات ياد شده حاكى از مغايرت «صبر» و «عزم» است، ولى زمخشرى دركشاف اين دو را با هم مرادف دانسته و در تفسير خود مى گويد: «أولو العزم أى أولو الجدّ والثبات و الصّبر» صاحبان كوشش واستوارى و صبر.