قرآن ملاك برخى از احكام الهى را بيان نموده است و ازاين آيات مى توان استفاده كرد كه خداوند پيامبر گرامى را برملاك احكام خود آگاه نموده است و با توجه به اين كه اين امر از ويژگى هاى او به شمار مى رود مى توان گفت ديگر پيامبران الهى نيز از اين آگاهى برخوردار بوده اند.

قرآن در باره ملاك تحريم شرابخوارى و قمار بازى مى گويد:

(إِنَّما يُريدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ فِى الخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ).[١]

«شيطان مى خواهد از طريق شراب و قمار در ميان شما دشمنى پديد آورد و شما را از ياد خدا و نماز باز دارد، آيا از اين كار ناروا خوددارى مى كنيد؟».

در آيه ديگر مى فرمايد:

(...وَأَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَالْمُنْكَرِ...).[٢]

«نماز را به پا دار نماز انسان را از بدى ها باز مى دارد».

و در آيات ديگر نيز به برخى از ملاكات احكام الهى اشاره شده است.

از رواياتى كه از پيشوايان معصوم در مورد ملاكات تشريع نقل شده است نيز مى توان بر آگاهى پيامبران از علل تشريع احكام استدلال نمود، زيرا اين روايات گواه بر آگاهى امامان از ملاك و حكمت احكام الهى هستند، و با توجه به اين كه علم آنان به علم پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم) منتهى مى گردد قهراً پيامبر اسلام بر آنها آگاه بوده است و بر اساس مطلبى كه قبلاً يادآور شديم مى توان بر آگاهى پيامبران ديگر نيز استدلال نمود.

مرحوم شيخ صدوق در اين موضوع كتاب مستقلى به نام «علل الشرايع»

[١] مائده/٩١.
[٢] عنكبوت/٤٥.