منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨
مى گويد: قوى ترين سخن در اين باب كه مى توان آن را در برابر "براهمه " به كار برد، اين است كه «بعثت پيامبران لطف به حال بندگان است و اين مطلبى است كه همه طرفداران بعثت قائل به آن مى باشند».[١] و در جاى ديگر مى گويد: «همه مشايخ ما وجه و علت وجوب شرايع آسمانى را بيان كرده اند، و آن اين كه شرايع آسمانى مايه صلاح بندگان خدا است، اگر چه در وجه مصلحت بودن آن اختلاف نظر دارند».[٢]
تقرير قاعده لطف در مسئله نبوت
لازم است يادآور شويم كه لطف در اصطلاح متكلمان بر دو نوع است:
١. لطف محصّل.
٢. لطف مقرّب.
لطف محصل آن است كه، غرض از آفرينش يا تكليف، بدون انجام آن از جانب خدا برآورده نمى شود، ولطف مقرّب آن است كه انجام آن از جانب خداوند موجب تقرب بندگان به اطاعت و دورى آنان از نافرمانى و معصيت پروردگار مى گردد، بدون آن كه با اصل اختيار و آزادى آنان در تصميم گيرى منافات داشته باشد.
وجوب بعثت پيامبران را مى توان بر پايه هر دو نوع لطف (محصل و
[١] اقوى ما يعتمد فى مكالمة البراهمة هو كون بعثتهم لطفاً لأنّه ممّا قد أجازه الجميع.(المغنى، ط: مصر، ج١٥، ص ٩٢١).
[٢] همان مدرك، ص ٤٢.