منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١١٤
اكنون بايد ديد وحى در اين آيه به چه معنى است؟ غالب مفسران گفته اند: مقصود از اين وحى همان وحى تشريعى است كه بر همه پيامبران نازل مى شود و وظايف خود و بندگان را در بر دارد بنابر اين آيه فوق ناظر به وحى خاصى جز وحى تشريعى كه بعداً درباره آن بحث خواهيم كرد نيست ولى در اين جا از يادآورى نكته اى ناگزيريم و آن اين كه قرآن در موارد مشابه اين آيه به جاى مصدر (فعل الخيرات) از فعل امر استفاده كرده مى فرمايد:
١. (وَأَوحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذى مِنَ الجِبالِ بُيُوتاً...).[١]
٢. (وَأَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ...).[٢]
٣. (وَلَقَدْ أَوحَيْنا إِلى مُوسى أَنْ أَسْرِ بِعَبادِى...) .[٣]
٤. (وَأَوحَيْنا إِلى مُوسى وَ أَخِيهِ أَنْ تَبَوَّءَا...).[٤]
٥. (فَأَوْحَيْنا إِلَيْهِ أَنِ اصْنَع الفُلْكَ...).[٥]
اكنون سؤال مى شود علت اين اختلاف در تعبير چيست؟ در اين جا استاد علم بلاغت عبد القاهر جرجانى در كتاب دلائل الاعجاز[٦] نكته اى را يادآور شده است كه به نقل آن مى پردازيم و آن اين كه هرگاه مكلف و مأمور مسبوق به كار نبوده و به واسطه همين خطاب مأمور به كارى مى گردد در اين
[١] نحل/٦٨.
[٢] قصص/٧.
[٣] طه/٧٧.
[٤] يونس/٨٧.
[٥] مؤمنون/٢٧.و گاهى نيز از خود فعل بهره گرفته شده است بدون آن كه با لفظ امر همراه باشد مانند:(...وَأَوْحَيْنا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هذا...)(يوسف/١٥).
[٦] الميزان، ج١٤، ص٣٠٥ نقل از دلائل الاعجاز.