مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٦١ - مطاعن عثمان ضرب عمّار و إدخال أبیالحکم المدینةَ و تولیة عبدالله بن سعد أبیسرح مصرًا

ابن‌قتیبه در معارف، صفحه ١٣١ در احوال عبدالله بن سعد بن أبی‌سَرح گوید: ”و هو الّذی کان یَکتُب لرسول ‌الله صلّی الله علیه و ‌آله و سلّم، فیُملی علیه النبیُّ صلّی الله علیه و ‌آله و سلّم: (عَزِيزٌ حَكِيمٌ) فیَکتُب: غفورٌ رحیم! و فیه نَزلتْ: (وَمَنْ قَالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ). (تا آنکه گوید:) و استعمَلَه عثمانُ علی مِصرَ، و هو الّذی افتتح افریقیَة، و ابوسعد من المنافقین.“

مسعودی در مروج الذهب، جلد ١، صفحه ٤٣٥ ضمن احوالات عثمان گوید: ”وکان عمّالُه جماعةً منهم الولید بن عُقبَة بن أبی‌معیط علی الکوفة و هو ممّن أخبَرَ النبیُّ صلّی الله علیه و آله و سلّم أنَّه من أهل النّار، و عبدالله بن أبی‌سرح علی مِصرَ.“

ابن‌قتیبه در معارف، صفحه ١٥٤ ضمن احوال مروان بن حکم گوید: ”أبوالحکم بن أبی‌العاص کان طَریدَ رسول ‌الله صلّی الله علیه و ‌آله و سلّم و أسلم یومَ فتح مکّة و مات فی خلافةِ عثمان. و کان سببُ طَردِ رسول ‌الله صلّی الله علیه و آله و سلّم إیّاه أنّه کان یُفشی سرَّه فلَعَنه و سَیّره إلی بطن وجٍّ، فلم یزل طریدًا حیاةَ النبیّ و خلافةِ أبی‌بکر و عمر، ثمّ أدخله عثمانُ و أعطاه مائة ألف درهمٍ.“

سبط ابن‌جوزی در تذکرة، صفحه ١٢٠ آوردن عثمان، حکم بن أبی‌العاص را به مدینه، نوشته گوید: ”وأعطَی إبنَه مروان خُمسَ غنائم افریقیة، خمس‌مائة ألف درهم.“

أبوالفداء در تاریخ، جلد ١، صفحه ١٦٧ ضمن احوالات عثمان گوید: ”و أقطع مروان بن الحکم فدکَ و هی صدقةُ رسول ‌الله صلّی الله علیه و آله و سلّم الّتی طلبَتها فاطمةُ میراثًا.“»[١]

در شرح نهج (٢٠ جلدی) در جلد ١٧ از صفحه ٢٢٧ راجع به حالات ولید بن عقبة برادر امّی عثمان و حکومت او در کوفه مطالبی است.

[١]. شیعه در اسلام، سبط‌الشیخ, ص ١٨٦.