مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٨٩ - دربار&#١٧٢٨ کتاب

کتاب اخبار الزّینبات که مستقلاً به طبع رسیده است در صفحه ١٤٧ تا صفحه ١٥٠ شرحی در ترجمۀ احوال مؤلّف آن، أبوالحسین یحیی بن حسن بن جعفر حجّت ذکر می‌کند بدین‌گونه که:

«و کان سیّدًا عظیمَ القدر جلیلَ الشأن مَشکورَ الطریقة، وُلِد فی المحرم، سنة ٢١٤ بالمدینة بالعتیق فی قصر عاصِم، و تُوُفِّی بمکةَ سنةَ ٢٧٧، عن ٦٣ عامًا، و صلّی‌ علیه أمیرُها هارون بن محمّد بن إسحاق العبّاسی.

و قال الأزورقانی: ”کان یحیی بن الحسن أحد أجوادِ بنی‌هاشم و سیّدًا من ساداتهم، له کتاب النَّسَب و أخبار المدینة، تُوُفِّی بمکّةَ، سنةَ ٢٧٧. و کان أبوه الحسن سیدًا من سادات بنی‌هاشم، مات بالمدینة، سنة ٢٢١ و له مِن العمر ٣٣ سنة.

و أبوه جعفرٌ الحجّة هو المُسَمّی عند الشیعة: حُجَّةَالله بن عبیدالله الأعرَجَ، صاحب القضیّة المشهورة مع السفّاح بسببها بَتِرَت رِجلُه و عَرَجَ.

و ذلک أنّ أبامسلم الخراسانی دعاه إلی الخلافة قبل بنی‌العبّاس، فأبَی فألحَّ علیه فتنافر من ذلک فرجع إلی خلفه؛ فسقَط فَبَتِرَت رجلُه. فتمَّت البیعةُ للسّفّاح فأقطَعَه[١] ضَیعَةً بالمدائن یقال لها البند شیر.

و أبوه الحسینُ الأصغر کان من أهل الحدیث. روَی عن أبیه و عمّته فاطمةَ بنتِ الحسین و أخیه محمّدٍ الباقر، و روَی عنه بنوه و غیرُهم.“ ـالخ.»

در دمع السجوم که ترجمۀ نفس المهموم است در صفحۀ ٢٦٨ گوید:

«کامل بهائی: ”روایت است که ام‌ّکلثوم خواهر حسین علیه ‌السّلام در دمشق درگذشت.“

ابوعبدالله محمّد بن عبدالله معروف به ابن‌بطوطه در رحلۀ معروف خود

[١]. أی: وهَب له ضیعَةً. (محقّق)