مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩٩ - کشتار شیع&#١٧٢٨ کرخ بغداد و آتش زدن قبور ائمّ&#١٧٢٨ کاظمین توسّط حنابله

«در ماه صفر این سال فتنۀ بغداد تجدید شد، آن فتنه‌ای که در میان سنّی‌ها و شیعه‌ها بود؛ و بسیار بالا گرفت، چندین برابر بالاتر و مهم‌تر از فتنۀ سابق. زیرا که چون هنوز در دل‌ها از آن کینه‌های سابق باقی مانده بود، آن اتّفاق و اجتماع سابق در سنۀ ٤٤١ از شکستگی و نقض، در مصونیّت نبود.

و علّت آن این بود که اهل کرخ شروع کردند برای ساختن دَر و سردَر برای بازار سمّاکین (ماهی‌فروشان) که متعلّق به شیعیان بود؛ و اهل قلاّئین نیز شروع کردند در باقیمانده از بنای دَر و سردَرِ باب مسعود.

اهل کرخ از عمل خود فارغ شدند و در اطراف درِ سمّاکین، بر روی برج‌هایی که ساخته بودند، با طلا نوشتند: ”محمّدٌ و علیٌّ خَیرُ البَشَر.“ سنّی‌ها این را منکر شدند و چنین مدّعی شدند که شیعیان نوشته‌اند: ”محمّدٌ و علیٌّ خَیرُ البَشَر، فمن رَضِیَ فقد شکر و من أبی فقد کفر.“

اهل کرخ این تتمّه و زیاده را منکر شدند، و گفتند: ”ما زیاده از آنچه عادتمان بر آن جاری است و در مساجدمان می‌نویسیم: محمَّدٌ و علیٌّ خَیرُ البَشَر، چیزی را ننوشته‌ایم.“

خلیفۀ عبّاسی القائم بأمر الله، أبوتمام نقیب عبّاسییّن و عدنان بن رضیّ نقیب علوییّن[١] را فرستاد تا مطلب را کشف کنند و اطّلاع دهند؛ هر دو نفر نقیب، تصدیق گفتار اهل کرخ نموده و برای خلیفه نوشتند که: ”اهل کرخ غیر از همان محمّدٌ و علیٌّ خیر البشر، چیزی را ننوشته‌اند.“

در این صورت، خلیفه و نوّاب‌رحیم امر کردند تا مردم از جنگ دست بردارند؛ مردم قبول نکردند.

[١]. شریف عَدنان بن رضیّ که نقیب علویّین بود، پسر شریف رضیّ جامع نهج البلاغه است که پس از پدرش و عمّش سیّد مرتضی، نقابت علویّین را عهده‌دار شد.