جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٩٩ - دهم آداب تشییع جنازه مومن
دهم: آداب تشِیِیع جنازه مومن
امام باقر ٧: (مَنْ حَمَلَ جِنازَةً مِنْ اَرْبَع جَوانِبِها، غَفَرَ اللّهُ لَهُ اَرْبَعينَ كَبيرَةً)[١] هر كس جنازهاى را تشييع نمايد و چهار جانب تابوت را بر شانه خود حمل كند، خداوند چهل گناه از گناهانش را ببخشد.
شرح کوتاه: تشِیِیع به معناِی بدرقهکردن به قصد وداع مِیّت و شرکت در مراسم دفن مِیت است تا زمانِی که مِیت را در قبر بگذارند.[٢] شرکت در تشِیِیع جنازه مومنان اوّلاً نوعِی تسلِیت و دلدارِی به صاحبان عزاست. ثانِیاً به منزله قدردانِی از زحمات مِیّت و ِیاد او محسوب مِیشود. امام باقر ٧ در فضِیلت شرکت در تشِیِیع جنازه فرمود: در زمان ورود مؤمن به قبر به او ندا مِیشود اوّلِین تحفه و هدِیه تو بهشت است و اوّلِین هدِیه کسِی که در تشِیِیع تو شرکت کرده مغفرت الهِی است.
مستحب است اولِیاِی مِیّت، مؤمنان را براِی نماز و تشِیِیع جنازه مِیت با خبر کنند و مؤمنان هم در تشِیِیع مِیت شرکت نماِیند.[٣] بهتر است مومنان بعد از دفن مِیت توقّف کنند و براِی مِیت طلب استغفار کرده و از خداِی متعال بخواهند در هنگام سؤال نکِیر و منکر او را در عقِیدهاش ثابتقدم بدارد.[٤] مستحب است تشِیِیع کننده در مراسم تدفِین تفکر کند به اِین صورت که خود را جاِی مِیّت بگذارد. گوِیا او را براِی دفنکردن مِیبرند و او آرزوِی بازگشت به دنِیا کرده و دعاِیش به اجابت رسِیده است.[٥] تا اِین امر موجب تحوّل و تغِیِیر در جهت اصلاح رفتار و گفتار او شود. شاِید از همِین جهت گفته شده که خندِیدن و مشغولشدن به لهو و لعب هنگام تشِیِیع جنازه مکروه است زِیرا اِین امور دقِیقا مخالف با فلسفه شرکت در تشِیِیع جنازه است که عبرت گرفتن و متذکّرشدن باشد.[٦]
[١] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج٣، ص: ١٧٤.
[٢] فرهنگ عمِید، ص: ۳۲۱، مصطلحات الفقه، ص: ۱۴۶.
[٣] منتهِی المطلب فِی تحقِیق المذهب، ج۷، ص: ۲۶۸.
[٤] جواهر الکلام، ج۴، ص: ۲۶۵ و ۲۶۶.
[٥] منتهِی المطلب فِی تحقِیق المذهب، ج۷، ص: ۲۶۴.
[٦] تحرِیر الوسِیله، ج۱، ص: ۷۱.