شرح كوتاه: پيامبر اکرم ٦ فرمود: اگر همسايه كافر هم باشد حقوقِی دارد لکن اگر مسلمان باشد علاوه بر حق همساِیگِی بواسطه اسلام حق دِیگرِی هم دارد و اگر خويشاوند باشد علاوه بر حقوق قبلِی حق سومِی هم برگردن انسان دارد. در جاِی دِیگر فرمود: هر کس به خدا و روز قِیامت اِیمان دارد باِید مراقب باشد که به همساِیه خود آزار نرساند. (مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِِی جَارَهُ)[١] كسى كه حق همسايه خود را رعاِیت نكند در انجام تکالِیف خود کوتاهِی نموده و در اِیمان او نقصان است.

١. تحقِیق از همساِیه قبل از خرِید خانه

مردِی نزد رسول‌خدا ٦ آمد و پرسِید: اِی رسول‌خدا تصمِیم دارم خانه‌اِی بخرم، به نظر شما آِیا در محلّۀ جُهِینه خانه بخرم ِیا در محلّۀ مُزِینه ِیا در ثقِیف ِیا در قرِیش؟ پِیامبر (بدون آنکه محل خاصِّی را پِیشنهاد نماِیند) فرمود: اول درباره همساِیه‌هاِی آن خانه تحقِیق کن سپس خانه را خرِیدارِی کن. ببِین با چه کسانِی مِی‌خواهِی هم‌صحبت شوِی و معاشرت داشته باشِی «ِیعنِی براِی خرِید خانه از محل آن مهم‌تر، همساِیگان آنجا است.»[٢]

٢. حقوق همساِیه در بِیان رسول‌خدا ٦ ﷺ

روزِی رسول‌خدا ٦ از اصحاب خود پرسِید: آِیا مِی‌دانِید حق همساِیه چِیست؟ حاضران پاسخ دادند: نه، حضرت فرمود: حق همساِیه آن است که اگر از شما درخواست کمک کرد، به او کمک کنِید، اگر وام خواست، به او بپردازِید، هرگاه تهِیدست و فقِیر شد، از او دستگِیرِی کنِید، اگر مصِیبتِی به وِی وارد شد به او تسلِیت بگوِیِید، چنانچه خِیرِی به او رسِید، به او تبرِیک بگوِیِید. هنگام بِیمارِی به عِیادتش بروِید، اگر از دنِیا رفت، در تشِیِیع جنازه‌اش حاضر شوِید، بر ارتفاع خانۀ خود بدون موافقت او نِیفزاِیِید تا مانع وزش هوا گردد، هرگاه مِیوه‌اِی خرِیدِید، مقدارِی به او هدِیه دهِید، اگر ماِیل به اِین کار نبودِید، آن را پنهانِی به خانه ببرِید،

[١] بحار الأنوار، مجلسِی، محمد باقر، ط دار الاحِیاء التراث، ج ٤٣، ص: ٦١.

[٢] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج‌٨، ص: ٤٢٩.