جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٨٠ - ١٩ صبر و حوصله لقمان در گفتار
١٧. پرهيز از سخن گفتن در حِین صحبت ديگران
از يكى از حكيمان فرزانه شنيدم که مىگفت: كسى كه در بِین سخن ديگران حرف بزند و هنوز سخن ديگرى به پايان نرسيده سخن بگويد، با اِین کار به جهل و نادانى خود اقرار نموده است.[١]
١٨. مراقبت جدِّی از زبان
آية اللّه آسيد محمّد حسينِی همدانِی صاحب تفسير انوار درخشان مِیفرمود: در مدرسه قوام حجره داشتم، مطلع شدم مرحوم آقاِی قاضِی تبريزِی در گوشه مدرسه حجره کوچکِی دارد. روزِی تصادفاً دِیدم که داخل دهان مرحوم قاضِی کبود شده است، از استاد پرسيدم: علت آن چيست؟ ايشان پاسخِی نداد. بعدها خيلِی اصرار کردم و گفتم به جهت تعليم و تربِیت مِیپرسم و قصد ديگرِی ندارم، باز هم به من چيزِی نفرمود: تا اين که روزِی در جلسه خلوتِی فرمود: آسيد محمّد! براِی پِیمودن مسير طولانِی سير و سلوک، سختِیهاِی فراوانِی را بايد تحمل کرد و از مطالب زيادِی بايد گذشت، من در آغاز اين راه در دوران جوانِی براِی اينکه جلوِی افسار گسيختگِی زبان خود را بگيرم و تواناِیِی بازدارِی آن را داشته باشم ٢٦ سال سنگرِیزه در دهان مِیگذاشتم تا مراقب باشم در هنگام سخن گفتن از سخن فرسايِی بِیهوده خوددارِی کنم. اينها اثرات آن دوران است![٢]
١٩. صبر و حوصله لقمان در گفتار
لقمان حکِیم ديد که آهن در دست حضرت داوود ٧ همچون مومِی نرم شده و در حال ساختن چِیزِی است، چون مىدانست بدون پرسيدن، بالاخره معلوم مىشود كه آن حضرت چه مىخواهد بسازد، سؤال نكرد و صبر كرد تا فهمِید داوود ٧ با آن زرهِی ساخته است.[٣]
[١] گلستان سعدِی باب چهارم، در فوائد خاموشِی، حکاِیت شماره ١١٦.
[٢] چشمه توحيد، ص: ٢١٩. امام علِی ٧ : آنچه را دوست ندارِی دِیگران درباره تو بگوِیند تو هم آن را درباره دِیگران نگو. (لَا تَقُلْ مَا لَا تُحِبُّ أَنْ يُقَالَ لَكَ) نهج البلاغة، سِید رضِی، ص: ٣٤١.
[٣] گلستان سعدِی باب هشتم، در آداب صحبت و همنشِینِی حکاِیت، شماره ١٧٧.