جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٨٩ - شماره ٣٩ بصیرت
شماره ٣٩: بصِیرت
قال الله الحکِیم: (قُل هذِهِ سَبِیلِی اَدعوا اِلَِی الّلهِ عَلِی بَصِیرة أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي)[١] اِی پِیامبر بگو: روش من و پِیروانم آن است که مردم را با بصِیرت به خداوند دعوت نماِیِیم.
پِیامبر اکرم ﷺ : (لَِیْسَ الْاَعْمَِی مَنْ ِیَعْمَِی بَصَرُهُ اِنَّمَا الْاَعْمَِی مَنْ تَعْمَِی بَصِِیرَتُهُ)[٢] کور آن نِیست که نابِینا است بلکه کور در حقِیقت به کسِی گوِیند که بصِیرت ندارد.
در اِین شماره انتظار مِیرود که پاسخ سؤالات ذِیل واضح شده باشد:
• ملاک در تشخِیص حق و باطل چِیست؟
• کلام رسولالله ٦ که فرمود: (عَلِِیٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِِیّ)[٣] به چه معناست؟
• چرا شناخت دنِیا، اهل زمان و امام زمان (عج) نشانه فرد بصِیر شمرده شده است؟
• آِیا تبلِیغات سوء در گمراهِی افراد فاقد بصِیرت اثر دارد؟ در مواجهه با آن چه باِید کرد؟
• فرد بصِیر به چه کسِی گفته مِیشود؟ مثالِی براِی عبادت بدون بصِیرت ذکر نماِیِید.
شرح کوتاه: بصِیرت در لغت از ماده «بصر» و جمع آن «بصائر» به معناِی عقِیده قلبِی، شناخت، ِیقِین، زِیرکِی و عبرت آمده است.[٤] (رَاَِیتُهُ لَمحاً باصراً) ِیعنِی با دقت کامل به او نظر کردم. (بَصُرتُ بالشِیءِ) ِیعنِی نسبت به آن چِیز آگاهِی کامل پِیدا کردم. (أ بْصَرْتُهُ) ِیعنِی آن چِیز را دِیدم.[٥] و ِیا به معناِی بِینشِی است که با آن واقعِیت آنگونه که هست مشاهده شود.[٦] و در اصطلاح عبارت است از شناخت حقِیقت بواسطه قلب سلِیم ِیا فکر روشن. همانگونه که شخص به وسِیله چشمِ ظاهر، اشِیاء را مِیبِیند با قلب روشن و بصِیرت هم حقِیقت امور عالم
[١] سوره ِیوسف، آِیه: ١٠٨.
[٢] نهج الفصاحه، پاِینده، ابوالقاسم، ص: ۶۵۶، ح۲۳۷۳.
[٣] الكافي (ط - الإسلامية)، ج١، ص: ٢٩٤
[٤] لسان العرب، ج۴، ص: ۶۵، واژه بصر.
[٥] المفردات فِی غرِیب القرآن، حسِین بن محمد راغب اصفهانِی، ذِیل ماده بصر، چاپ محمد سِید گِیلانِی.
[٦] تفسِیر طبرسِی، ج ١ ص: ٤٣٠.