حضرت فرمود: فقه بخوان و حدِیث بِیاموز. عرض کرد: از چه کسِی بِیاموزم؟ فرمود: از فقهاِی مدِینه بِیاموز و براِی من بِیان کن. او رفت و احادِیثِی نوشت و پِیش حضرت آورد و آن را خواند، ولِی امام آنها را با استدلال قوِی ردّ کرد و فرمود: برو معرفت بِیاموز. اِین امر تکرار شد تا روزِی در بِین راه به آن حضرت برخورد کرد و گفت: فداِیت شوم، تو را قسم مِی‌دهم که من را به آنچه باِید به آن معرفت پِیدا کنم راهنماِیِی کنِید.

حضرت فرمود: باِید بپذِیرِی که امام و رهبر مسلمانان امام علِی و بعد از او فرزندانش حسن و حسِین و علِی‌بن‌حسِین، محمّد‌بن‌علِی، و جعفر‌بن‌محمّد : هستند! و بعد از آنان من امام اِین زمان هستم. از ما پِیروِی کن تا اعمالت در نزد خدا پذِیرفته شود. «زِیرا عبادت بدون بصِیرت فاِیده‌اِی ندارد به داستان ذِیل توجّه فرماِیِید.»[١]

٢١. اطلاع و توجّه کامل به همه جوانب مسأله، نشانه فرد بصِیر

مأمون تصمِیم گرفت با نصب امام رضا ٧ به ولاِیت‌عهدِی، حماِیتِ گروه‌هاِی مختلف اسلامِی را به سمت خود جلب کند لذا از مذاهب مختلف اسلامِی و حتِّی ادِیان مختلف دعوت به مناظره کرد در آغاز مناظره، جاثَلِیق به مأمون گفت: با توجّه به اِینکه من قرآن و پِیامبر شما را قبول ندارم، چگونه با امام رضا ٧ مناظره کنم؟

مامون اِین سؤال را از امام پرسِید. حضرت در پاسخ فرمود: در بحث استناد به کتاب انجِیلِ خود مسِیحِیان خواهم کرد. بدِین ترتِیب آن حضرت در موارد بسِیارِی از انجِیل براِی درستِی سخنانش شاهد آورد و حتِّی از خود آنان هم بر انجِیل مسلّط‌تر بود. ضمن اِین که در مجلس مناظره صرِیحاً اعلام نمود که هر کس مخالف اسلام است هر پرسشِی دارد بدون ترس و واهمه از دربار مأمون سؤالش را مطرح کند. همِین امر سبب شد که مخالفان نِیز با خِیال آسوده پرسش‌هاِی خود را مطرح کرده و گفتند: اگر تضمِین امام رضا نبود آنان سؤالات خود را طرح نمِی‌کردند.[٢]

 نکته: ِیکِی از نشانه‌هاِی افراد بصِیر آن است که در امور مختلف اطلاع کامل دارند. از امکانات و افکار و اهداف و باورهاِی طرف مقابل و شراِیط موجود، اطلاع کافِی دارند و بر طبق آن اقدامات خود را انجام داده و صحبت‌هاِی خود را مطرح مِی‌نماِیند.

[١] المحجة البيضاء، ج ٤، ص: ٢٧١.

[٢] شِیخ صدوق، عِیون اخبار الرضا(، ۱۳۷۸ق، ج۱، ص: ۱۵۶.