امِیرمؤمنان علِی٧ : يقين بر چهار پاِیه استوار است: الف: بينايىِ هوشمندانه، ب: دريافتِ حكيمانه، ج: پندآموزى از عبرت‌ها، د: توجّه به راه و روش پيشينيان. (اليَقينُ مِنها على أربَعِ شُعَب: على تَبصِرَةِ الفِطنَةِ و تأوُّلِ الحِكمَةِ و مَوعِظَةِ العِبرَةِ و سُنَّةِ الأوَّلِينَ) سپس فرمود: هر كس هوشمندانه بنگرد، حكمت بر او روشن شود و هر كس حكمت برايش روشن شود، عبرت آموزد و هر كه عبرت آموزد، گويى با پيشينيان بوده است.[١]

امام صادق ٧: کسِی که به زمانه خوِیش دانا و آگاه باشد، شبهات به او هجوم نمِی‌آورند. (اَلعالِمُ بِزَمانِهِ لا تَهجُمُ عَلَِیهِ اللَّوابِسُ)[٢] و نِیز فرمود: کسِی که بدون بصِیرت در مسِیرِی قدم بردارد همانند کسِی است که به بِیراهه رفته و سرِیع رفتن او در اِین راه جز بر دورِیش از مقصد نمِی‌افزاِید. (العَامِلُ عَلَِی غَِیرِ بَصِیرَه کالسَّائِر عَلِی غِیر الطَّرِیق و لا ِیزِیدُهُ سُرعَهُ السَِّیر مِنَ الطَّرِیق إلاّ بُعدَاً)[٣]

١٥. مخالفت با امِیرمؤمنان علِی ٧ ٧ بعد از آگاهِی

امام باقر ٧ در جمعِی حضور داشتند. صحبت از کسانِی شد که با امام علِی ٧ جنگِیده‌اند، حضرت فرمود: جرم و گناه آنان نسبت به کسانِی که با رسول‌خدا ٦ جنگِیده‌اند بِیشتر است! مردم پرسِیدند چگونه بِیشتر است؟

حضرت فرمود: زِیرا کسانِی که با رسول‌خدا جنگِیدند در زمان جاهلِیت جنگِیدند ولِی کسانِی که با امام علِی جنگِیدند در زمانِی بود که قرآن به طور کامل نازل شده بود و با برترِی و فضِیلت امام علِی کاملاً آشنا بودند. با اِین حال بعد از آگاهِی و بصِیرت چنِین عمل کردند. (هؤلاءِ قَرَءُوا القُرآنَ وَ عَرَفُوا فَضلَ أهلِ الفَضَلِ فَأتَوا ما أتَوا بَعدَ البَصِیرَةِ)[٤]

١٦. فکر کن، چطور امام علِی ٧ به آن مقامات رسِید!!

ابوكهمس به امام صادق ٧ عرض كرد: عبدالله‌بن‌ابِی‌يعفور، به شما سلام رسانيد. امام فرمود: بر تو و بر او سلام باد، وقتى نزد عبدالله رفتى، سلام من را هم به او برسان و به او بگو:

[١] نهج البلاغة، مرحوم فِیض الاسلام، ص: ٤٠٩‌.

[٢] تحف العقول، ص: ٣٥٦.

[٣] امالِی صدوق، ص: ٤٢١.

[٤] مستدرک الوسائل، ج ١١، ص: ٦٦.